s. 97-154TBB Dergisi 2023 (169)
CEZA HUKUKUNDA YÖNTEM SORUNU
OLARAK “SUÇLARIN İ ÇTIMAI” TEŞEBBÜS
AŞAMASINDA KALMIŞ LEX SPECIALIS
ILE TAMAMLANMIŞ LEX GENERALISIN
BIRLEŞMESI ÜZERINE BIR DEĞERLENDIRME
CONCURRENT CRIMES AS A METHODOLOGICAL ISSUE IN
CRIMINAL LAW AN EVALUATION ON THE CONCURRENCE OF
ATTEMPTED LEX SPECIALIS AND COMPLETED LEX GENERALIS
Bedirhan Erdem*
Bu makale, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depreminde yitirdiğimiz
2017 Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mezunu Ege Okant’ın
aziz anısına armağan edilmiştir.
Özet: Hukuk yöntembilimi, iki temel sorun üzerine kuruludur:
Hukukun bulunması ve hukukun uygulanması. Ceza hukukunda
“suçların içtimaı”, bu ikinci sorun alanı içerisindedir. Bu kavram, aynı
ceza uyuşmazlığının çözümüne uygulanacak birden fazla ceza nor-
munun nasıl birlikte uygulanacağına ilişkin sorunun da çözümün de
ifadesidir. Birden çok ceza normunun bir araya gelmesi sorununu,
kusur ilkesi ve yasallık ilkesi çözecektir. Ayrıca hukuk yöntembilimine
dair bu tartışmada, TMK’nın başlangıç hükümleri de dikkate alına-
caktır. Bu yöntembilimsel tartışma, sınırlandırılmadığı zaman makale
niteliğini kaybetme tehlikesini barındırır. Bu nedenle ceza hukukun-
da yöntem sorunu olarak “suçların içtimaı” tartışması, lex specialisin
tanımladığı suçun teşebbüs aşamasında kalması ve aynı anda lex ge-
neralisin tanımladığı suçun tamamlanması durumuna özgülenmiştir.
Bu özgüleme, ceza hukukunda “görünüşte içtima” ve “fikri içtima”
başlıkları altında çözümlenirken, beraberinde iki yeni sorun getirir.
Bunlar, “tüketen-tüketilen norm ilişkisi”nin sahiden normlar arasın-
da dışlama ilişkisini tesis edip etmediği ve TCK m. 43/I c. 3’ün TCK m.
44’ün uygulanmasına engel oluşturup oluşturmadığıdır. Bu iki soru
işaretini açığa kavuşturan yine yöntembilimsel ilkeler olacaktır.
Anahtar Kelimeler: İçtima, lex specialis, lex generalis, lex con-
sumens, Kusur İlkesi, Yasallık İlkesi, Teşebbüs
*
Doktora Öğrencisi, Berlin Humboldt Üniversitesi Hukuk Fakültesi, bedirhan.
erdem@hu-berlin.de, ORCID: 0000-0002-8833-1757, Makalenin Gönderim Tarihi:
13.06.2023, Kabul Tarihi: 30.10.2023
98&H]D +XNXNXQİD
