KATLANMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ BAĞLAMINDA
ŞÜPHELI VEYA SANIĞIN PARMAK İZININ
ALINMASI
*
FINGERPRINTING OF THE ACCUSED AND THE DEFENDANT
WITHIN THE CONTEXT OF THE OBLIGATION TO BEAR THE
CRIMINAL PROCEEDINGS
Uygar GÜNERBÜYÜK
**
Özet: Ceza muhakemesinin amacının, belli kurallara uygun şe-
kilde delil toplanarak maddi gerçeğe ulaşılması olduğunu söylemek
yanlış olmayacaktır. Bu süreçte uyulacak olan kurallar arasında şüp-
heli ve sanığın kendi aleyhine delil vermeme hakkı/ayrıcalığı da bu-
lunmaktadır. Buna göre, hiç kimse kendisini suçlayan bir beyanda bu-
lunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamayacaktır. Ancak,
günümüzde şüpheli ve sanık, rızası olmamasına rağmen parmak izi
vermeye zorlanmaktadır ve parmak izi vermesi üzerine bazı haller-
de kendisini suçlandıran bir delil ortaya çıkabilmektedir. Bu çalışma-
da şüpheli ve sanığın parmak izinin alınmasına dair düzenlemelere,
mahkeme kararlarına, öğretideki görüşlere yer verilerek genel bir
değerlendirme yapmak amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kendi Aleyhine Delil Vermeme Hakkı, Kat-
lanma Yükümlülüğü, Parmak İzi, Ceza Muhakemesi Hukuku
Abstract: It would not be wrong to express that the purpose
of the criminal procedural law is to achieve the truth by obeying
some regulations. Among those regulations, the privilege against
self-incrimination must be complied and no one can be compelled
to make a statement that would incriminate himself/herself or to
present such incriminating evidence. Yet, today the accused and the
defendant are forced to give fingerprints despite their wills and giv-
s. 129-141TBB Dergisi 2023 (168)
*
Bu makale, İstanbul Kültür Üniversitesi Senatosu’nun 19.04.2018 tarihli ve 2017-
2018/15 no.lu toplantısında, “Enstitülerde uygulanmakta olan doktora program-
larında tezin sonuçlandırılmasına dair yayın zorunluluğu getirilmesi”ne dair
alınan karar doğrultusunda, İstanbul Kültür Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Ens-
titüsü, Kamu Hukuku Doktora Programı kapsamında Prof. Dr. Durmuş Tezcan
danışmanlığında yürütülen “Şüpheli ve Sanığın Ceza Muhakemesi İşlemlerine
Katlanma Yükümlülüğü” başlıklı tez çalışmasından üretilmiştir.
**
Kültür Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Bölümü Doktora
Öğrencisi, uygargunerbuyuk@gmail.com, ORCID: 0000-0002-3474-9525, Makalenin
Gönderim Tarihi: 16.05.2023, Kabul Tarihi: 28.08.2023
130ÇDWODQPD
