powered by

powered by

A YlNLARJ Prof. Dr. Kemal ŞENOCAK Doç. Dr. Zafer KAHRAMAN Dr. Öğretim Üyesi İdil TUNCER KAZANCI Dr. Öğretim Üyesi Bahar ÖCALAPAYDIN �® " .1 ' . E � TKiN TİCARi İŞLEMLERDE TAŞINIR REHNİ 1 ÖDEAfELİ İSTEME VE GENEL DAĞITIM YETKİN Basım Yayım ve Dağıtım A.Ş. Strasburg Caddesi No: 31/A 06430 Sıhhiye/ ANKARA Tel : O (312) 231 42 34 (35)- 232 03 43 Faks: 229 87 85 Şube: Abide-i Hürriyet Cad. No: 158 34381 Şişli/ İSTANBUL Tel: O (212) 234 50 56 (57) Pbx Faks: O (212) 234 50 58 e-mail: yetkin@yetkin.com.tr http://www.yetkin.com.tr Yayınevi Sertifika No: 13974 Yayın Kodu: ISBN 978-605-05-0437-8 © Yetkin Yaynıları 2019 Dizgi: YETKİN Elektronik Yayımcılık Sistemleri Baskı: YETKİN BASIMEVİ Kazım Karabekir Caddesi No: 95/7-8-10 Tel: O (312) 3410006 06060 ANKARA Matbaa Sertifika No: 13989 Prof. Dr. Kemal ŞENOCAK Doç. Dr. Zafer KAHRAMAN Dr. Öğretim Üyesi İdil TUNCER KAZANCI Dr. Öğretim Üyesi Bahar ÖCAL APAYDIN . "' . TiCARi iŞLEMLERDE TAŞINIR REHNI • 5 ÖNSÖZ Taşınır rehninin kurulmasında 4721 sayılı Türk Medeni Kanu- nu'nun kabul ettiği ana esas, tesliın şaıilı taşınır rehnidir. Teslimin şart tutulmasının nedeni, herkese karşı ileri sürülebilecek olan aynı hakkın varlığının rehin zilyetliği yoluyla herkese karşı aleniyet kazanmasıdır. Teslimsiz taşınır rehni ise Türk hukukunda istisnaidir. Ne var ki, özel- likle ticaret hayatında, krediye hızlı ulaşabilmek ve aynı zamanda tica- ri faaliyeti de sürdürebilmek aınacıyla, teslimsiz rehinlere daha fazla ihtiyaç duyulur. Taşınırlaı· üzerinde zilyetlik devredilmeksizin, sicile tescil ile rehin tesis edilmesi hukuk sistemimize yabancı değildir. Nitekim yürürlük- ten kalkmış olanl447 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu da, bu şekil- de rehin tesisine imkan veren bir kanundu. Ancak, rehin konusunda Kıta Avrupası ve Amerikan Hukuku'nda ortaya çıkan gelişmeler ve ticaret hayatının dinamikleri karşısında anılan bu kanunun yetersiz kalması, kanun koyucuyu yeni bir düzenleme yapmaya itmiştir. Bu kapsamda 28 Ekim 2016 tarih ve 29871 sayılı Resıni Gazete'de ya- yımlanmak suretiyle, 6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Ka- nunu 1 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Böylece her ne kadar kanun gerekçesinde açıkça ifade edilmemiş olsa da, Birleşmiş Millet- ler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu 'nun-UNCITRAL (The United Nations Commision on International Trade Law) Teminatlı İş- lemler Model Kanunu'nu ve Teminatlı İşlemlerde Kanun Koyma Kı- lavuzu'ndaki tavsiyeler dikkate alınarak, ticari işlerde teslimsiz rehni yeniden düzenlemiştir. 6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, bu konuda birçok değerli bilimsel çalışma ya- pılmış, konu Türk hukuk öğretisinde kapsamlı bir şekilde ele alınmış- tır. Elinizde tuttuğunuz bu çalışma ise, konunun birden çok boyutunu bir arada ele alan ilk çalışmadır. Temelde medeni hukuka ait bir alan olsa da rehin hukukunun ---özellikle ticari işlemlerde kurulacak rehinler bakımından- ticaret hukuku ve icra iflas hukuku ile kesiştiği birçok nokta bulunmaktadır. Bu çalışmada ticari işlemlerde taşınır rehni, di- 6 siplinler arası bir bakış açısı ile ve konunun bütünlüğü göz önünde bu- lundurularak ele alınmaya çalışılmıştır. Bu vesile ile gerek kaynaklara ulaşmak konusundaki gerekse ça- lışmanın tashihlerindeki yardımlarından dolayı İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı 'nda ve Medeni Usul ve İcra İflas Anabilim Dalı'nda görev yapan araştırma görevlilerine teşekkür ederiz. Ayrıca çalışmanın basımını titizlikle gerçekleştiren başta Y. Ziya Gülkök ve Muharrem Başer olmak üzere, Yetkin Yayı- nevi 'nin tüm çalışanlarına emekleri için teşekkürlerimizi sunmak isti- yoruz. Prof. Dr. Kemal Şenocak 7 İÇİNDEKİLER GİRİŞ....................................................................................................... 13 § 1. 6750 SAYILI TİCARİ İŞLEMLERDE TAŞINIR REHNİ KANUNUNUN AMACI VE KAPSAMI ..................................................................................... 17 § 2. 6750 SAYILI TİCARİ İŞLEMLERDE TAŞINIR REHNİ KANUNUNUN UYGULAMA ALANI ........................................................................................... 19 I. Zaman Bakımından ................................................................... 19 II. Konu Bakımından ..................................................................... 21 A. Genel Olarak ....................................................................... 21 B. Diğer Kanunlar Uyarınca Bir Sicile Tescili Zorunlu Olan Taşınır Rehinleri .............................. 23 1. Genel Olarak .................................................................. 23 2. Motorlu Taşıtlar ............................................................. 26 3. Hava Araçları. ................................................................ 27 4. Gemiler .......................................................................... 28 5. Maden Hakları ve Cevherler. ......................................... 29 6. Hayvan ...........................................................................30 7. Fikri ve Sınai Haklar .................................................... 32 8. Ticari İşletme ve Esnaf İşletmesinin Tamamının Rehne Konu Olması Halinde Diğer Kanunlar Uyarınca Bir Sicile Tescili Zorunlu Olan Taşınır Rehinlerinin Akıbeti ......................................... 33 § 3. TAŞINIR REHNİ KAVRAMI VE REHİN HAKKINA EGEMEN OLAN İLKELER ....................................................... 35 I. Genel Olarak Taşınır Rehni..................................................... 35 II. Rehin Hakkına Egemen Olan İlkeler ve Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Bakımından Değerlendirilmesi ................................................................... 37 A. Alacağa Bağlılık İlkesi ....................................................... 37 B. Belirlilik İlkesi .................................................................... 39 8 C. Aleniyet ilkesi .................................................................. 43 D. Güvenin Korunması İlkesi ................................................ 44 E. Teminat Yükünün Bölünmezliği İlkesi ............................. 46 F. Öncelik İlkesi .................................................................... 50 III. Teminat Yükünün Kapsamı (Rehnin Kapsamı) ..................... 52 A. Genel Olarak ..................................................................... 52 8. Bütünleyici Parça ve Eklentiler. ........................................ 53 C. Hukuki Semereler ve Taşınırın Yerine Geçen Kaiın Değerler ................................................................... 56 D. Üretim Sürecinin Kullanıldığı Taşınır Varlıklarla Birlikte Rehnedilmesi ve Rehinli Taşınırların İkamesi ..... 58 IV. Teminat Altına Alınmak İstenen Alacağın Kapsamı ............. 60 § 4. 6750 SAYILI TİCARİ İŞLEMLERDE TAŞINIR REHNİ KANUNU KAPSAMINDA TAŞINIR REHNİ ........................................................................63 I. Kavraı11 ................................................................................. 63 II. Rehin Hakkının Konusu Taşınır Varlıklar ............................. 64 A. Taşınır Vaı·lık Kavraını ...................................................... 64 B. 6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Kapsaınında Rehin Konusu Taşınır Varlıklar ................... 67 I. Alacaklar ...................................................................... 67 2. Çok Yıllık Ürün Veren Ağaçlar ................................... 71 3. Fikri ve Sınai Mülkiyete Konu Haklar ......................... 75 4. Hanıınadde .................................................................... 78 5. Hayvan .......................................................................... 80 6. Her Türlü Kazanç ve İratlar .......................................... 81 7. Başka Bir Sicile Kaydı Öngörülmeyen ve İdari İzin Belgesi Niteliğinde Olmayan Her Türlü Lisans ve Ruhsatlar. ..................................... 82 8. Kira Gelirleri ................................................................. 83 9. Kiracılık Hakkı .............................................................. 84 1O. Menkul İşletme Tesisatı ................................................. 85 11. Stoklar ............................................................................ 86 12. Sarf Malzemesi .............................................................. 87 13. Tarıınsal Ürün ................................................................ 90 9 14. Ticaret Unvanı ve/veya İşletme Adı ............................. 91 15. Ticari İşletme veya Esnaf İşletmesi .............................. 93 16. Ticari Plaka ve Ticari Hat. ............................................ 96 17. Ticari Proje ..................................................................... 97 18. Vagon .............................................................................. 99 C. Müstakbel Taşınır Varlık .................................................... 99 D. Dönen Malvarlığı (İşletme Sermayesi) Kapsamındaki Taşınır Varlıkların Rehni ve Floathing Charge (Değişken Rehin) Kurumunun Karşılaştırılması ............. 1O1 § 5. TİCARİ İŞLEMLERDE TAŞINIR REHNİNİN KURULUŞU, TÜRLERİ ve SONA ERMESİ .......................... 105 I. Ticari İşlerde Taşınır Rehninin Kuruluşu ............................. 105 A. Rehin Sözleşmesi ............................................................... 106 1. Sözleşmenin Tarafları ...................................................106 2. Rehin Sözleşmesinin Teminat Altına Alınan Alacak Bakımından Konusu .......................................118 3. Rehin Sözleşmesinin Geçerliliği ve Şekli ................. 119 4. Rehin Sözleşmesinin Hukuki Niteliği ........................ 121 5. Sözleşmenin Zorunlu İçeriği....................................... 123 6. Sözleşmede Yer Alabilecek Diğer Kayıtlar. ............. 127 7. Sözleşmedeki Kayıtların Üçüncü Kişilere Etkisi ...... 127 8. Rehin Sözleşmesinde Taraflarının Hak ve Yükümlülükleri ........................................................... 128 B. Rehin Sözleşmesinin Sicile Tescil Edilmesi .................... 129 1. Rehinli Taşınır Sicili ................................................... 129 2. Tescil Talebi ve Tescilin Gerçekleştirilmesi ............. 133 3. Tescilin Etkisi .............................................................. 134 4. Rehin Tesisi Sonrasında Taraf Değişikliği ................. 136 5. Rehin Tesisi Sonrasında Değişiklik ............................ 137 II. Ticari İşlemlerde Taşınır Rehninin Türleri ........................... 138 A. İlerleme Sistemi ................................................................. 138 B. Sabit Derece Sistemi .........................................................140 1. Genel Olarak ................................................................140 10 § 6. 2. Boşalan Dereceye İlerleme Hakkı .............................. 141 3. Teminat Miktarı ......................................................... 142 4. Türk Medeni Kanununa Yapılan Atıf ......................... 143 III. Ticari İşlemlerde Taşınır Rehninin Sona Ermesi ve Sonuçları ............................................................................... 147 A. Rehin Hakkının Sona Ermesi ........................................... 147 B. Sicil Kaydının Terkini ...................................................... 149 TİCARİ İŞLEMLERDE TAŞINIR REHNİNİN PARAYA ÇEVRİLMESİ VE UYGULANACAK İCRA VE İFLAS KANUNU HÜKÜMLERİNİN TESPİT EDİLMESİ. .................................................................. 151 I. Genel Olarak ......................................................................... 152 II. Temerrüt Halinde Takip Sürecinin Eleştirisi ......................... 154 III. Rehin Sözleşmesinin Şekli ve Bunun Uygulanacak Hükümlerin Tespitine Etkisi ..................................................157 IV. TAKİP SÜRECİ. ...................................................................161 A. Takip Talebinde Bulunabilecek Olanlar .......................... 161 B. Borçlu .............................................................................. 162 C. Taşınır Varlığın Değer Tespiti ......................................... 163 1. Genel Olarak .............................................................. 163 2. Değer Tespitinin Hukuki Niteliği ............................... 165 D. Takip Talebi ..................................................................... 166 1. Önce Rehne Başvurma Kuralının Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Bakımından Uygulama Alanı .......................................................... 168 2. Taşınır Rehninin Paraya Çevrilmesinde Takip Talebinin İçeriği ............................................... 170 E. Sıra Cetveli ...................................................................... 171 1. Sıra Cetvelinin Düzenlenmesi ..................................... 171 2. Sıra Cetveline Karşı Koyulması .................................. 173 F. Ödeme Emri ...................................................................... 176 G. Ödeme Emrine İtiraz ve Hükümden Düşürülmesi ........... 176 H. İcra Emri ve Paraya Çevirme ........................................... 178 11 1. Bir Tahsil Yöntemi Olarak Rehinli Malın Mülkiyetinin Devri ...................................................... 181 2. Birden Fazla Taşınırın Aynı Alacak İçin Rehnedilmesi Halinde Paraya Çevirme ...................... 185 3. Taşınırın Türüne Göre Paraya Çevirme Yönteınleri.................................................................... 188 KAYNAKÇA ......................................................................................... 207 13 GİRİŞ Roma hukuku etkisiyle şekillenen pek çok hukuk düzeninde, taşı- ıurlar bakımından aleniyet zilyetlik ile sağlanmaktadır. O nedenle ta- şınırlar üzerinde rehin hakkı, relıne konu taşınırın zilyetliğinin rehinli alacaklıya devri ile kazanılmaktadır. Zilyetliğin devrinin taşınırlar üzerinde rehin hakkının kazaıulması için zorunlu olması, bu hukuk düzenlerinde kredi finansınanı ihtiyacının karşılanması amacıyla yapı- lam teminat işlemlerinde taşınırlardan ziyade taşınmazların tercih edilmesi ile sonuçlanmıştır. Teminat hukukunun iyi temeller üzerinde inşa edilmesinin, kredi finansmanına erişimi kolaylaştıracağı ve bu sayede kredi miktarının artacağı kabul edilmektedir. Bu amaçla, bazı hukuk düzenlerinde taşı- nırların zilyetliğinin rehinli alacaklıya devrine ihtiyaç durulmaksızın, bir sicile tescil edilmek suretiyle rehin hakkı tesisine ilişkin düzenle- meler yapılmıştır. Örneğin, Fransız hukukunda ticari işletmenin ta- mamının bu şekilde rehni mümkündür. Türk hukukunda da mülga 1447 Sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu ile benzer bir sistem benim- senmişti. İsviçre hukukunda motorlu taşıtlar ya da çiftlik hayvanları üzerinde sicile tescil edilmek suretiyle rehin hakkı kazanılmaktadır. Benzer şekilde Türk hukukunda motorlu araçların; hayvanların; sicile kayıtlı gemilerin; sicile kayıtlı hava araçlarının; sicile kayıtlı maden haklarının üzerinde zilyetliğin devrine ihtiyaç duyulmaksızın sicile tescil edilerek, rehin hakkı kurulmaktadır. Bu düzenlemeler, özellikle kredi finansmanına erişim bakımından zorluklar yaşayan küçük ve or- ta ölçekli işletmeler bakımından önem arz etmektedir. Amerika Birleşik Devletleri, taşınırların bir sicile tescil edilerek, rehne konu olması bakımından öncü ülke olarak gösterilebilir. Zira Amerika Birleşik Devletleri 'nde taşınırların kredi temini amacıyla si- cile tescil edilmesi suretiyle teminat gösterilmesi, 1940'lı yıllarda ge- liştirilmiş ve Yeknesak Ticaret Kanunu (Uniform Commercial Code) m. 9 bünyesinde düzenlemeye kavuşmuştur. Söz konusu hüküm, Ang- lo-Amerikan hukuk çevresindeki pek çok ülke hukuk düzeninde temi- nat hukuku ile ilgili düzenlemelerde etkili olmuştur. Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu'nun - UNCITRAL (The United Nations Commision on Jnternational Trade Law) Teminatlı İşlemler Model Kanunundaki (Model Law on Secured Transactions) tavsiyelerinden biri de, Kıta Avrupası hukuk düzenle- rinde teminat hukuku bakımından yapılacak reform çalışmalarında Aınerikan hukukundaki düzenlemelerin dikkate alınmasıdır. Bu kap- samda ayrıca UNCITRAL tarafından Teminatlı İşlemlerde Kanun Koyma Kılavuzu (Legislative Giude on Secured Transactions) yayın- lanmıştır. Tavsiye niteliğindeki söz konusu kaynaklarda, kredi finans- manına erişimin öneminin yanı sıra bu erişimin kolaylaştırılmasının önemi vurgulanmıştır. Bu amaçla taşınırların teminat amacıyla kulla- nılmasının yaygınlaştırılması; bu doğrultuda maddi ve gayri maddi varlıkların teminat amacıyla kullanılması bakımından ayrım yapılma- ması ve dolayısıyla teslime bağlı olmayan sicilli bir taşınır rehni sis- temi kurulmasının gerekliliği ifade edilmiştir. Türkiye'de ise öncelikle Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin kredi finsansmanına erişimlerini kolaylaştırmak bakımından rehne konu ola- bilecek taşınırların kapsamının genişletilmesi hedeflenmiş, taşınırların teminat olarak kullanılabilmesi amacıyla bakanlıklar nezdinde, UNCITRAL Teminatlı İşlemler Model Kanunu ile Teminatlı İşlem- lerde Kanun Koyma Kılavuzu da dikkate alınmak suretiyle birtakım çalışmalar yürütülmüştür. 6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) 20 Ekim 2016 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi 'nde kabul edilmiş, 29871 sayılı ve 28 Ekim 2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmış ve 1 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ardından 30356 sayılı ve 10 Mart 2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7099 Sayılı Ya- tırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanu- nu'nda değişiklik yapılmıştır. Her ne kadar Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun genel gerekçesinde ve madde gerekçelerinde açıkça ifade edilmemiş olsa da, kanunun hazırlanmasında yukarıda belirtilen UNCITRAL'in tavsiye niteliğindeki teminat hukukuna ilişkin kaynakları nazara alınmıştır. Ne var ki Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu, genel olarak teminata konu olabilecek taşınır varlıkların kapsamının genişletilmesi gibi te- 14 15 mel amaçlarına sadık kalmakla birlikte, söz konusu kaynaklardaki tav- siyelerden bazı konularda farklı düzenlemeler ihtiva etmektedir. Ticari İşlemlerde Taşınır Relıni Kanunu, sadece rehin hukuku ala- nında değil, cebri icra hukuku alanında da bazı yenilikler içermekte- dir. Özellikle bu kanundan doğan rehnin paraya çevrilmesi için, İcra ve İflas Kanunu'nda yer alan hüküınlerden ayrık bir sistem öngörül- müş olması, konunun sadece rehin hukuku ve ticaret hukuku boyutuy- la değil, cebri icra hukuku boyutuyla da ele alırunasıru gerektirıniştir. 17 . ' § 1. 6750 SAYILI TİCARİ İŞLEMLERDE TAŞINIR REHNİ KANUNUNUN AMACI VE KAPSAMI 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TİTRK) ile ticari işlemlerde taşınır rehni, tesliınsiz (sicilli) taşınır rehni özelliği gösteren bir rehin türü olarak düzenlenıniştir. TMK m. 939/f.l hükmü uyarınca kanunda öngörülen ayrık durumlar dışında taşınırlar, ancak zilyetliğin alacaklıya devri suretiyle rehne konu olabilir 1 . Dolayısıyla taşınırlar üzerinde rehin hakkının kazanılması bakımından kural, tes- lime bağlı taşınır rehnidir 2 . Türk Medeni Kanunu sistematiği içinde ayrık durumlar TMK ın. 940 hükmünde ifade edilmiştir. Hükmün bi- rinci fıkrasında hayvan rehni ele alınınıştır, ikinci fıkrasında ise sicile tescilli taşınır mallar üzerinde rehin hakkının kazanılması düzenlen- miştir. TMK m. 940/f. l uyarınca hayvanın teslimi gerekmeksizin, icra dairesinde tutulacak sicile kayıt suretiyle yetkili makamlarca izin veri- Bu sayede alacaklı rehin zilyetliğine sahip olur, bkz. ACAR, Faruk: Rehin Hu- kuku Dersleri, İstanbul 2017, N. 428; FOEX, Benedict: Commentaire Romand, Code Civil II, Art. 457-977, Art. 1-61 Tit. Fin. CC, edite par Pascal Pichonnaz/ Benedict Foex/ Denis Piotet, Helbing & Lichtenhahn, Bale 2016, Art. 884, N. 7 ve N. 53 [CR-CC]; SİRMEN, A. Lale: "Ticari İşlemlerde Taşınır Rehninin Dü- zenleniş Biçimi, Niteliği ve Rehne Hakim Olan İlkeler", Ticari İşlemlerde Taşı- nır Rehni Sempozyumu (Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi), 16 Şubat 2018, Ankara 2018, s. 22. 2 FOEX, CR-CC, Art. 884, N. 6; KÖPRÜLÜ, Bülent/KANETİ, Selim: Sınırlı Ayni Haklar, İstanbul 1982-1983, s. 264; GÜRSOY, Kemal T./EREN, Fikret/ CANSEL, Erol: Türk Eşya Hukuku, Ankara 1984, s. 1010; OĞUZMAN, M. Kemal/SELİÇİ, Özer/OKTAY-ÖZDEMİR, Saibe: Eşya Hukuku, İstanbul 2017, N. 3584 ve 3663; SİRMEN, A. Lale: Eşya Hukuku, Ankara 2017, s. 659; NOMER, Haluk Nami/ERGÜNE, Mehmet Serkan: Eşya Hukuku, İstanbul 2017, N. 713; ESENER, Turhan/GÜVEN, Kudret: Eşya Hukuku, Ankara 2017, s. 548; OZANOĞLU, Hasan Seçkin: "Türk Medeni Kanıınu'nun 940. Maddesi- nin il Fıkrası (Motorlu Araç Rehni) Üzerine", Gazi Üniversitesi Hukuk Fakülte- si Dergisi, C. IV, S. 1-2, Yıl 2000, s. 23; İNAN, Ali Naim, "Yeni Tüzüğe Göre Hayvan Rehni'', Adalet Dergisi S. 7-10, Yıl 1967 s. 648-680'den Ayrı Baskı, Ankara 1967, s. 4; ERDEM, Mehmet: "Sicilli Hayvan Rehni", İş Dünyası ve Hukuk, Prof. Dr. Tankut Centel'e Armağan; İstanbul 2011, s. 991; ANTALYA Gökhan/ACAR, Faruk: Ticari işlemlerde Taşınır Rehni, İstanbul 2017, s. 1. 18 len kuruluşlar ile kooperatiflerin alacaklarını teminat altına almak amacıyla hayvanlar üzerinde rehin hakkı kazanılabilir. TMK m. 940/f.2 ise kanun gereğince bir sicile tescili zorunlu olan taşınırlar bakımından getirilmiş bir imkandır. Örneğin, Karayolları Trafik Ka- nunu (KTK) gereğince trafik siciline tescili zorunlu olan motorlu taşıt- lar üzerinde rehin hakkı, zilyetlik devri yapılmaksızın trafik siciline tescil edilerek kurulabilmektedir 3 . 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu kapsamında sayılan taşınırlar üzerinde rehin hakkının sicile tescil edilmek suretiyle kazanılması da TMK m. 939/f.1 anlamında ayrık durum teşkil eder. Zira kanunun amacı, "taşınır rehni hakkının güvence olarak kullanı- mının yaygınlaştırılması ve bu suretle teslimsiz rehne konu taşınır/arın knpsamının gen;şletilmesi ve aleniyetin sağlanması" olarak belirlen- miştir (TİTRK m. 1/f.1). Bu kapsamda, aleniyetin sağlanması amacını gerçekleştirmek üzere Rehinli Taşınır Sicili kurulması öngörülmüştür (TİTRK m. 8). Taşınır rehni hakkının güvence olarak kullanımının yaygınlaştırılması amacıyla, rehin sözleşmesinin söz konusu sicile tes- cili ile taşınırın teslimine ihtiyaç duyulmaksızın rehin hakkının kaza- nılması mümkün kılınmıştır. Bundan başka, teslimsiz rehne konu ola- cak taşınırlar sayılmak suretiyle bu varlıkların biri ya da birden fazlası üzerinde rehin hakkının kurulması imkanı getirilmiştir (TİTRK m. 5/f.6). Kanunun bir diğer amacı, "rehnin paraya çevrilmesinde al- ternatif yolların sunulması suretiyle finansman erişiminin kolaylaştı- rılması" olarak ifade edilmiştir (TİTRK m. 1/f.l ). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu kapsamında, taşınır var- lıkları konu edinen işlemlerde rehin hakkının tesisi; rehin hakkının üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmesi; Rehinli Taşınrr Sicili; rehin- li alacaklılar arasında öncelik hakkının belirlenmesi; tarafların ve üçüncü kişilerin yükümlülükleri ile rehin hakkının kullanımı ve rehinli işlemlere ilişkin usul ve esaslar yer almaktadır (TİTRK m. 1/f.2). 3 OĞUZMAN/SELİÇİ/OKTAY-ÔZDEMİR, N. 3749; SİRMEN, Eşya, s. 669; NOMER/ERGÜNE, N. 846; BARLAS, Nami, "Yeni Medeni Kanunun Ayni Te- minatlara İlişkin Düzenlemeleri'', Makalelerim, C. I, İstanbul 2008, s. 206. 19 § 2. 6750 SAYILI TİCARİ İŞLEMLERDE TAŞINIR REHNİ KANUNUNUN UYGULAMA ALANI I. Zaman Bakımından 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu 20 Ekim 2016 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi 'nde kabul edilmiş, 28 Ekim 2016 tarih ve 29871 sayılı Resmi Gazete'de yayımlann1ak suretiyle 1 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe giın1iştir (TİTRK m. 20). Ticari İş- lemlerde Taşınır Rehni Kanunu ile 1447 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu (TİRK) yürürlükten kaldırılmıştır (TİTRK m. 17). Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu geçici madde 1/f. l hük- mü, Ticari İşlemlerde Taşınır Relu1i Kanunu'nun yürürlüğe girdiği ta- rihte görühnekte olan dava ve takiplere uygulann1az şeklinde bir dü- zenlemeyi içermekteydi. Ne var ki, Anayasa Mahkemesi, 17.05.2019 tarih ve 30777 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı ile geçici madde 1/f. l hükmünde yer alan "dava" ibaresini iptal etmiştir 1 . Ana- yasa Mahkemesi'ne somut norm denetimi yoluyla yapılan başvuruda; Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu ile mülga Ticari İşletme Reh- ni Kanunu'nda düzenlenen ceza hükümlerinin farklı olduğu, TİTRK geçici madde 1/f.1'dek Ticari İşleınlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun yürürlüğe girdiği tarihte görülmekte olan davalara uygulamnaz hükmü nedeniyle, Ticari İşleınlerde Taşınır Relıni Kanunu'nda düzenlenen ceza hükümlerinin mülga Ticari İşletme Relıni Kanunu döneminde iş- lenen suçlara uygulamna imkanının bulumnadığı ifade edilerek, TİTRK geçici madde l/f.1 hükmünün Anayasa m. 2, 1O ve 38 hüküm- lerine aykırı olduğu savıyla iptali talep edilmiştir. Anayasa Mahkeme- si, suçta ve cezada kanunilik ilkesinin Türkiye'nin taraf olduğu Avru- pa İnsan Hakları Sözleşmesi m. 7 ve BM Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme m. 15 hükümlerinin yanı sıra Anayasa m. 13 hükmü ile teminat altına alındığını; uluslararası hukukta lehe kanun uygulamasının da suçta ve cezada kanunilik ilkesinin bir unsuru Anayasa Mahkemesi, T. 11.04.2019, 2019/9E.-2019/27 K. 20 olduğunun kabul edildiğini; mülga TİRK m. 12 hükmünde ifade edi- len fiiller için bir yıldan beş yıla kadar hapis ve yüz günden aşağı ol- mamak üzere adli para cezası öngörülmüş iken, TİTRK m. 16 hük- münde belirtilen fiilleri işleyenlere, güvence altına alının borç tutarı- nın yarısını geçmemek üzere adli para cezası verileceğinin düzenlen- diğini 2 ; dolayısıyla TİTRK geçici madde 1/f.l 'de yer alan "Taşınır Rehni Kanunu'nun yürürlüğe girdiği tarihte görülmekte olan davalara uygulanmaz" hükmünün lehe kanunun uygulanması ilkesine aykırılık teşkil ettiği gerekçesi ile, hükümde geçen "dava" ibaresi Anayasam. 2 ve 38 hükmüne aykırı görülerek iptal edilmiştir. Belirtmek gerekir ki, Anayasa Mahkemesi her ne kadar ceza dava- sı bakımından konuyu irdelemiş olsa da Anayasa Mahkemesi'nin bu kararı ile TİTRK geçici madde 1/f. l hükmünde geçen dava ibaresi ip- tal edildiğinden Ticari İşlemlerde Rehni Kanunu, yürürlüğe girdiği ta- rihte görülmekte olan hukuk davalarına uygulanabilir. Ne var ki, TİTRK geçici madde 1/f.l hükmündeki "takipler" ibaresi iptal edil- mediğinden Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu, yürürlüğe girdiği tarihteki takiplere uygulanamaz. Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu geçici madde 1/f.2 hükmü uyarınca kanunun yürürlüğe girmesinden önce, ticari işletme veya es- naf işletmeleri üzerinde tesis edilen rehin hakları bakımından, Ticari İşletme Rehni Kanunu uygulanmaya devam edecektir. 2 TİTRK m. 16 hükmünde bu filler ve cezaı şu şekilde sayılmıştır: "(]) Rehin veren veya taşının rehin yüklü olarak devralan; a) Rehinli varlığı bu Kanunun hilafına kullanması, b) Borcu ödememesi halinde rehinli varlığın mülkiyetini devretmemesi, c) Rehinli varlığı alacaklıya zarar vermek kastıyla tahrip veya imha etmesi, ç) Rehinli taşınır varlığın devri ile alacağın devrini Sicile tescil ettirmemesi, d) Sicili yanıltmaya yönelik fiillerde bulunması, hallerinde alacağını tamamen veya kısmen tahsil edemeyen rehin alacaklı/arı- nın şikayeti üzerine güvence altına alınan borç tutarının yarısını geçmemek üze- re adli para cezası uygulanır. (2) İlgili kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bir taşının rehin almak sure- tiyle ödünç para verme işini devamlı yapan kişi, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 241 inci maddesine göre cezalandırılır". 21 I1. Konu Bakımından A. Geııel Olarak Kanunun uygulama alanı, bir borcu teminat altına almak suretiyle kurulan ve konusu kanunda sayılan taşınır varlıkJar olan rehinJi işlem- ler olarak tespit edilmiştir (TİTRK m. 1/f.3). Bununla birlikte sermaye piyasası araçları ve türev araçlara ilişkin finansal sözleşmeleri konu edinen rehin sözleşmeleri ile mevduat rehni kapsam dışında tutulmuş- tur (TİTRK m. I /f.4). Sermaye piyasası araçları, piyasadan fon talep eden ihraççıların bu taleplerini karşılayan tasarruf sahiplerinin, ihraç- çılara sundukları fon karşılığında ihraççılar nezdinde elde ettikleri hakkı ifade eden, tasarruf sahiplerinin malik olduğu ve onların tasar- ruflarını temsil eden ve tedavül imkanına sahip değerlerdir 3 . Sermaye piyasası araçları, menkul kıymetler ve türev araçları ile yatırım söz- leşmeleri de dahil olmak üzere Sermaye Piyasası Kurulu tarafından bu kapsamda olduğu belirlenen diğer sermaye piyasası araçlarından oluş- maktadır (Sermaye Piyasası Kanunu m. 3/f.1-ş). Sermaye Piyasası Kanunu m. 47 hükmünde sermaye piyasası aracının mülkiyetinin dev- ri yoluyla teminat gösterilebilmesinin yanı sıra mülkiyeti devredilme- den de teminat gösterilmesinin mümkün olduğu düzenlenmiştir. Buna karşılık konut ve varlık finansman fonlarına dahil menkul kıymetler üzerinde rehin tesis edilmesi, ancak fon hesabına olması ve fon içtü- züğünde hüküm bulunması halinde kredi almak, türev araç işlemleri, açığa satış işlemleri veya fon adına taraf olunan benzer nitelikteki iş- lemler kapsamında mümkündür (Sermaye Piyasası Kanunu m. 58/f. 2). TİTRK m. 1/f.4 hükmüyle getirilen bu sınırlama uyarınca, sermaye piyasası aracı olan menkul kıymetler- yatırım fonuna dahil olsa da ol- masa da - TİTRK uyarınca sicile tescil edilmek suretiyle rehne konu olamaz 4 . Mevduat, yazılı ya da sözlü olarak veya herhangi bir şekilde halka duyurulmak suretiyle ivazsız ya da bir ivaz karşılığında, istendi- J SEÇER, Öz: "Kaydi Sermaye Piyasası Araçları Üzerinde Rehin Tesisi ve Hli- kiimleri ", Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 9, S. 105-106, Yıl 2013, s. 170. 4 OKTAY-ÖZDEMİR., Saibe: Ticari lşlemlerde Taşınır Rehni Kanununa Göre Üzerinde Rehin Hakkı Kurulabilecek Ticari İşletmeler Dışındaki Taşınır Varlık- lar, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Sempozyumu (Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakilltesi), I6 Şubat 2018, Ankara, 2018, s. 58. 22 ğinde veya belirli bir vadede ödenmek üzere kabul edilen parayı ifade eder (Bankacılık Kanunu m. 3). Bankacılık Kanunu m. 61 uyarınca mevduat üzerinde, Türk Medeni Kanunu'nun alacak relınine ilişkin hükümleri uyarınca rehin hakkı kazanılabilir. Ancak TİTRK uyarınca mevduat üzerinde rehin hakkı kazanılması mümkün değildir 5 . Benzer şekilde tapu kütüğüne herhangi bir suretle tescil edilen ta- şınırlar da Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun kapsamında değildir (TİTRK m. 1/f.5). Burada her ne kadar tescil ifadesi kullanıl- mışsa da 6 aslında b?'anlar hanesine yazılmış eklentilerin kast edildi- ğinin kabulü gerekir . TMK m. 862/f.2 uyarınca bir taşınmaz üzerinde rehin hakkı kurulduğu esnada, makine, otel döşeme eşyası gibi açıkça eklenti olarak gösterilen ve tapu kütüğünde beyanlar sütununa yazılan şeyler, aksi ispat edilmedikçe, eklenti sayılır. Bu sayede anılan taşınır- lar, bir taşınmazın eklentisi sayıldıkları için taşınmaz rehninin kapsa- mına dahil olur 8 . Bu yolla eklenti sayılan taşınırlar üzerinde, Ticari İş- lemlerde Taşınır Rehni Kanunu kapsamında rehin hakkı kazanılamaz 9 . Ticari İşlemlerde Taşınır Relıni Kanunu kapsamında anılan taşınırlar üzerinde rehin hakkının kurulması, ancak söz konusu taşınırların ya eklenti olmadıklarının ispatı ya da eklenti olmaktan çıkarılması halin- 5 ANTALYA/ACAR, s. 12; OKTAY-ÖZDEMİR, s. 60. 6 Zira tescil taşınmazlar üzerindeki ayni haklar bakımından mümkündür. Diğer bir deyişle ayni haklar tescil edilir, taşınırların tescil edilmesi söz konusu olmaz (ÖZ, https://jurix.com.tr/article/9728#; OKTAY-ÖZDEMİR, s. 60, dipnot 17). 7 ANTALYA/ACAR, s. 99; ÖZ, https://jurix.com.tr/article/9728#; OKTAY- ÖZDEMİR, s. 60-61; ARKAN, Sempozyum, s. 154; ŞİT-İMAMOĞLU, s. 26, dipnot 49. 8 OĞUZMAN/SELİÇİ/OKTAY-ÔZDEMİR, N. 3327 ve 3329; SİRMEN, Eşya, s. 607; NOMER/ERGÜNE, N. 535; ESENER/GÜVEN, s. 501. Taşınmazın re- hin verilmesi, kendiliğinden eklentilerin rehnin kapsamına girmesi sonucunu doğurur. Taşınmaz rehni kurulduktan sonra eklenti niteliği kazanan taşınırlar da rehnin kapsamında kabul edilir (ACAR, N. 234). 9 ANTALYA/ACAR, s. 100; ÖZ, Turgut: Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanu- nu, İstanbul Külttir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Iur. Merih Kemal Omağ'a Armağan, C. 16, S. 2 (Özel Sayı) Temmuz 2017, İstanbul, s. 154, https://jurix.com.tr/article/9728#, (e.t.25.11.2018); OKTAY-ÖZDEMİR, s. 61; GÖLE Celal/AYDOĞAN Gökhan: Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanu- nunun Ticaret Hukuku Açısından Değerlendirilmesi, C. 33, S. 1, Yıl 2017, s.5- 51, s. 33-34. 23 de müınkündür 10 . Bununla birlikte tapu kütüğünde muhdesat olarak beyanlar hanesinde gösterilen ağaçların, TİTRK m. 1/f.5 hükmü ile Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun uygulama alanı dışında bırakılmış olan tapu kütüğüne herhangi bir suretle tescil edilen taşınır- lar kapsamında değerlendirilebileceği de ifade edilmiştir 11 . B. Diğer Kaıııııılar Uyannca Bir Sicile Tescili Zoruıılu O/aıı Taşıııır Relıiııleri 1. Genel Olarak Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu sicilli ve teslimsiz bir ta- şınır rehni rejimi getirmekle birlikte, TİTRK m. 8/f.3 hükmü diğer ka- nunlar uyarınca bir sicile tescili zorunlu olan taşınır rehinlerine konu olan varlıkları kanunun kapsamı dışında tutmuştur 12 . Yukarıda da de- ğinildiği gibi TMK m. 940/f.2 hükmü kapsamında bir sicile tescili zo- runlu olan taşınırların zilyetliği devredilmeksizin relıne konu olması ınümkündür. Bir sicile tescili zorunlu olan taşınırlar ise farklı kanun- larda ele alınmıştır. Öıneğin, KTK m. 19 hükmünde motorlu taşıtların trafik siciline tescilinin zorunlu olduğu düzenlenmiştir. Bunların dı- ıo ANTALYNACAR, s. 100. 11 GÜRPINAR, Teslime Bağlı, s. 131. 12 Rehinli Taşınır Sicili Yönetmeliği m. 13/f.3'de telif hakkı, marka, patent, fayda- lı model, tasarım, entegre devre topografyası ile yeni bitki çeşitleri üzerindeki ıslahçı hakları üzerinde TİTRK uyarınca rehin kurulması halinde, rehin hakkının sicil birimi tarafından bu taşınır varlıkların kayıtlı olduğu ilgili sicile bildirilece- ği; Sicil Yönetmeliği m. 13/f.4'te ise mevzuatı gereğince özel sicillere kaydı ge- reken gemi, hava aracı, maden ve cevher ile motorlu taşıtlar üzerinde tesis edi- len rehin haklarının ilgili siciller tarafından sicil merkezine bildirileceği düzen- lenmiştir. Temerrüt Sonrası Yönetmeliği m. 2'de yönetmeliğin uygulama kap- samı dışında kalan taşınır rehinleri ç bendinde 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre kurulmuş araç rehni; d bendinde 14.10.1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununa göre kurulan hava aracı ipoteği; e bendinde 13.1.201I tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre kurulan gemi ipoteği ve f bendinde 4.6.1985 tarihli ve 32 I 3 sayılı Maden Kanu- nuna göre kurulan maden hakları ve cevher rehni olarak gösterilmiştir. Bu ko- nudaki ayrıntılı. inceleme ve değerlendirmeler için bkz. HAZIROĞLU, Elif Cemre: "Ticari işlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nda Sicilli Taşınır Varlıkların Durumu ve Ticari İşletme Rehninin Bunlar Üzerindeki Etkileri", BATİDER C. 33, S. 2, Yıl 2017, s. 179 vd.; OKTAY-ÖZDEMİR, s. 51 vd. ' 24 şında TTK m. 940 ve TTK m. 935/f.2, a-c ile TTK m. 957 hükümle- rinde ifade edilen gemilerin gemi siciline tescili zorunludur. Türk Sivil Havacılık Kanunu (TSHK) m. 49 hükmünde Türk sivil hava aracı sa- yılan araçlar ifade edilmiştir. TSHK m. 60 hükmündeki diğer koşullan da sağlayan Türk sivil hava araçlarının ise uçak siciline tescili gerek- mektedir. Maden Kanunu (Mad.K) ın. 38/f.4 uyarınca maden üzerin- deki haklar sicile tescil edilmedikçe hüküm ve sonuç doğurmaz. O ne- denle maden işletme hakkının maden siciline tescili gerekir. Rehin hakkının kazanılması bakımından sicile tescilin zorunlu olduğu haller ise gemi ipoteği, hava aracı ipoteği ve maden işletme hakkı rehni ba- kımından söz konusu olur. Malın kendisinin sicile tescilinin zorunlu olması ile rehin hakkının kazanılması bakımından rehnin sicile tescilinin zorunlu olması iki farklı konudur 13 . Örneğin, motorlu taşıtların sicile tescili zorunlu iken, rehin hakkının sicile tescili zorunlu değil; alternatif bir düzenleme- dir 14 . Taraflar anlaşarak, TMK m. 939 hükmünde yer alan teslime bağlı taşınır rehni hükümleri uyarınca rehin hakkı tesis edebilirler. Hayvanların ise herhangi bir sicile tescili zorunlu değildir 15 . Ancak TMK m. 940/f. l hükmündeki koşulları taşıyan kişilerce sicile tescil edilmek suretiyle, hayvanlar üzerinde rehin hakkı tesis edilebilir. Be- lirtmek gerekir ki, TMK 940/f. l hükmü de alternatif bir düzenleme olduğu için taraflar, hayvan üzerinde teslime bağlı taşınır rehni hü- kümlerine göre rehin hakkı tesis edebilirler. TİTRK m. 8/f.3 hükmünden hareketle motorlu araç rehni, hayvan rehni, hava aracı ipoteği, gemi ipoteği, maden hakları rehninin Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu kapsamı dışında olduğu ileri sürül- mektedir 16 . Bu doğrultuda rehin hakkının kurulması bakımından sicile 13 BARLAS, s. 206; ÖCAL-APAYDIN, Bahar: "Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Uyarınca Teminat Yükünün Kapsamı Bakımından Özellik Arz Eden Haller", Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 13, S. 169-170, Eylül-Ekim 20 l8, s. 105. 14 BARLAS, 5. 206-207; ÖCAL-APAYDIN, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni, 5. 105. 15 BARLAS, 5. 206, dipnot 18. 16 GÖLE/AYDOĞAN, s.34; ŞİT-İMAMOĞLU, Başak: Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu Üzerine Bir İnceleme, Ankara 2017, s. 25; OKTAY-ÖZDEMİR, s. 62; KIRCA, Çiğdem: Ticari İşlemlerde Taşınır Rehinerinde Sıra, Ticari İş- 25 tescilin kurucu etkiyi haiz olduğu hallerde rehne konu taşınırların TİTRK m. 8/f.3 hükmü gereğince TİTRK kapsamı dışında olduğu ifa- de edilmektedir 17 . Rehin hakkının kazanılmasında taşınırın sicile tescilinin başlı başı- na, taşınır bir varlığın TİTRK m. 8/f.3 nedeniyle, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu kapsamı dışında kalması sonucunu doğurup doğurmadığı araştırılmalıdır. Bu araştırma yapılırken, rehin hakkının kazanılması bakımından, tescilin kurucu etkiyi haiz olmasının yanı sı- ra rehin hakkının kazanılmasında tescilin zorunlu olup olmaması da dikkate alınmalıdır. Zira bu şekilde yorum yapılması Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun amacına daha uygun düşecektir 18 . Buna göre rehin hakkının kazanılması bakımından sicile tescilin zorunlu ol- duğu taşınırlar TİTRK m. 8/f.3 uyarınca, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu kapsamı dışında kalmaktadır. Ne var ki, tescilin kurucu etkiyi haiz olduğu ve fakat rehin hakkının kazanılması bakımından tescilin zorunlu olmadığı hallerde rehin hakkının Türk Medeni Kanu- nu'nun teslimli taşınır rehni hükümleri uyarınca kazanılması müm- kündür 19 . Örneğin, hayvan rehninin sicile tescil ile kurulması bakı- mından tescil kurucu etkiyi haizdir; ancak rehin hakkının kurulması bakımından tescil zorunlu değildir. Zira TMK m. 940/f. 1 alternatif bir düzenleme getirmektedir. Taraflar dilerse teslimli taşınır rehni kurabi- lirler 20 . Bu hallerde, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu uyarınca rehin hakkının kazanılmasının önünde bir engel olmamalıdır 21 . lemlerde Taşınır Rehni Sempozyumu (Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi), 16 Şubat 20 l 8, Ankara, s. 159, dipnot 2. 17 ANTALYAf ACAR, s. 68; GÖLE/AYDOĞAN, s.34; ŞİT İMAMOĞLU, s. 25; ARKAN, Sempozyum, s. 151; NARBAY, Şafak/YILDIZ, Enes M.: "Ticari İş- lemlerde Taşınır Kanunu Çerçevesinde Ticari İşletme Rehninde "Rehinli Taşı- nır Sici/i"nin Diğer Sicillerle ilişkisi Üzerine Değerlendirme", BATİDER, C. 34, S. 4, Yıl 2018, s. 56. 18 ANTALYA/ACAR, s. 66-67. Hatta TİTR.Km. 8/f.3 hükmünün bu yönde değiş- tirilmesinin isabetli olacağı yönünde bkz. ÔCAL-APAYDIN, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni, s. 116. 19 ÖCAL-APA YDIN, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni, s. 106. 20 Buna karşın örneğin, sicile kayıtlı gemiler üzerinde rehin hakkının kazanılması bakımından gemi siciline tescil zorunludur. Taraflar başka bir biçimde rehin hakkı tesis edemezler. 21 ÔCAL-APAYDIN, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni, s. 106. 26 7099 Sayılı Kanun ile TİTRK m. 5 hükınüne eklenen ''benzeri her riirlii ıaşımr varlık ve hak., şeklindeki bent sayesinde taşınır varlıkla- rın artlk sınırlı sayıda olmadığı kabul edilmektedir 22 . Bu kapsamda TİTRK m. 8/f.3 hükınünün sınırları ortaya koyulurken taşınırın gerek tek başına gerekse menkul işletme tesisatı yahut işletme bünyesinde rehne konu olmasının mümkün olup olmadığı da inceleme konusu ya- pılmalıdır 23 . 2. Motorlu Taşıtlar Karayollan Trafik Kanunu m. 19 ve Karayolları Trafik Yönetme- liği2 4 uyarınca motorlu taşıtların tümünün yetkili kuruluşça tescil edil- m...e. si zorunludur 25 . TMK m. 940 hükmü ile motorlu taşıtların Karayol- lan Trafik Kanunu gereğince yetkili kuruluş tarafından tescili zorunlu olduğundan, motorlu taşıtlar üzerinde söz konusu taşınırların zilyetliği devredilmeden sicile yazılmak suretiyle rehin hakkının kazanılması mümliindür 26 . Rehin hakkının yetkili kuruluşça tutulan sicile tescili, lnırucu niteliği haizdir 27 . Motorlu taşıtların sicile tescili zorunlu iken, motorlu araçlar üzerinde rehin hakkının kazanılması bakımından sicile � ÖCAL-APAYDIN, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni, s. 106. 23 ÖCAL-APA YDIN, Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni, s. 106. 24 RG, T. 18.07.1997, S.23053 Mili