YASAMA SORUMSUZLUĞU KURUMU,
KARŞILAŞTIRMALI BİR YAKLAŞIM:
TÜRKİYE VE AMERİKA
BİRLEŞİK DEVLETLERİ ÖRNEĞİ*
THE CASE OF TURKEY AND UNITED STATES OF AMERICA
LEGISLATIVE IRRESPONSIBILITY INSTITUTION,
COMPERATIVE APPROACH
Gökhan DÖNMEZ
**
Özet: Yasama sorumsuzluğu bugün hemen hemen bütün çağ-
daş dünya anayasaları tarafından kabul edilen bir kurumdur. Türk ve
Amerikan Hukukunda Yasama Sorumsuzluğu Kurumu konulu bu ça-
lışmada amaç, yasama sorumsuzluğunun bu ülkelerde hangi amaç
ile kabul edildiğini, kabul ediliş amacının sınırsız koruma görüp gör-
meyeceğini, yasama sorumsuzluğunun temsilciler bakımından şahsi
imtiyaz olarak mı, yoksa yerine getirilen görev sebebiyle bahşedilen
bir müessese olarak mı kabul edildiğini tartışarak bir sonuca ulaş-
maktır. Türk ve Amerikan Hukukunda Yasama Sorumsuzluğu konulu
bu çalışma altı bolüme ayrılarak incelenmiştir. Çalışmanın birinci ve
ikinci bölümünde yasama sorumsuzluğunun kavramsal çerçevesi ve
tarihsel gelişimi Amerika ve Türkiye açısından incelenmiştir. Çalışma-
nın üçüncü ve dördüncü bölümünde, Amerika ve Türkiye açısından
yasama sorumsuzluğunun amacı ve kapsamı üzerinde durulmuştur.
Çalışmanın beşinci bölümünde ise Türk ve Amerikan yargı kararla-
rında yasama sorumsuzluğunun hukuki sonuçları incelenmeye ça-
lışılmıştır. Son kısımda ise yasama sorumsuzluğu kurumu açısından
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) ve ABD Kongresinde (Tem-
silciler Meclisi ve Senato) üyelere verilen disiplin cezası uygulamaları
anlatılmış ve sonuç kısmına ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Yasama Sorumsuzluğu, Söz Hürriyeti, Mil-
letvekilliği
Abstract: Today, Legislative irresponsibility instution is accep-
ted by almost all contemporary world constitutions. The aim of the
study on legislative acceptance of Parliamentary Privilege (irrespon-
sibility) in Turkey and United States, which is bestowed on Member
of Parliaments under unlimited protection as a personal privilege
*
Bu makale, 27-29 Ekim 2017 tarihleri arasında Bitlis’te düzenlenen 2. Uluslararası
İMESET Kongresi’nde bildiri olarak sunulmuştur.
**
Dr. Öğretim Üyesi, Bitlis Eren Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Kamu Yönetimi Bölümü Hukuk Bilimleri Anabilim Dalı, ORCID: 0000-0002-3332-
2634
52
