powered by

powered by

• Dr. Abuzer Kendigelen Anonim Orta payı Uzerind intifa Hakkı ✓ Konusu ✓ Kurulması ✓ Kapsamı ✓ Sona Ermesi e,,ııent v.o. • • •• Ergün Avukatlık BOro•u Av. Çalidae Evrim Ergün Kııılırmak Mlh., ı5umlupınar Bulvarı No:3, Nexl Lıveı, A Btok, Kat: e, oıırı: 33 011520 Çankaya - ANKAAA Tel: (0312) 220 30 60 1588411�71102 Dr. Abuzer KENDİGELEN İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı ANONiM· ORTAKLIK PAYI UZERINDE INTIF A HAKKI İstanbul 1994 .. ÖNSÖZ Son yıllardaki ekonomik gelişmeye paralel bir şekilde menkul ve gay- rımenkullerin yanısıra bir ortaklığa katılımdan kaynaklanan haklar, özellikle anonim ortaklık payları da gerçek ve tüzel kişilerin malvarlıklarında önemli bir yer tutmakta ve bir malvarlığı değeri olarak devir, üzerlerinde rehin ya da intifa hakkı kurulması gibi birçok hukukı işleme konu oluşturmaktadır. Anılan hukukı işlem türlerinden intifa hakkını konu alan bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Bölümü Doktora Programı çerçevesinde bir ,,Doktora Tezi" olarak. hazırlanmıştır. ,,Anonim Ortaklık Payı Üzerinde İntifa Hakkı" ismini taşıyan tezimiz 1J.03.1994 günü, Prof. Dr. Erdoğan Moroğlu (Başkan), Prof. Dr. Ünal Tekinalp, Prof. Dr. Fahiman Tekil, Prof. Dr. Hüseyin Ülgen ve Prof. Dr. Ömer Teoman 'dan oluşan jüri önünde savunu- larak, jürinin oybirliği ile aldığı kararla başarılı bulunmuş ve kabul edilmiştir. Burada tekrarlamalıyız ki, başlangıçta konusunu payın oluşturduğu rehin ve intifa haklarının, bir başka deyişle pay üzerinde kurulabilecek tüm sınırlı aynı hakların bir bütünlük içerisinde incelenmesi amacı ile hareket etmemize rağmen, kapsamın oldukça geniş olması karşısında, tez konusunun sınırlandırılması ve paylar üzerinde rehin hakkının bir başka bağımsız çalışmaya konu yapılması gerektiği düşünülerek, daha çok sorunu içeren intifa hakkının incelenmesi tercih edilmiştir. Bu çalışmamızda konusunu bir anonim ortaklığa katılımdan kaynaklanan payın olu_şturduğu intifa hakkının, kuruluşun- dan sona ermesine kadar beraberinde getirdiği sorunlar ele alınmış ve bu sorun- lara konunun doğrudan ilgili bulunduğu Anonim Ortaklıklar Hukuku, Kıymetli Evrak Hukuku ve Eşya Hukuku ilkeleri birarada değerlendirilerek çözümler bulunmaya çalışılmıştır. Tezlerin yayınlanmasına ilişkin genel eğilime pararel bir şekilde, bu tezin metninde de -bazı tashih hatalarının düzeltilmesi dışında- hiçbir değişiklik yapılmamış ve tezin olduğu gibi yayınlanması yoluna gidilmiştir. Yetişmemde, dolayısıyle bu tezin hazırlanmasında en büyük katkı şüphesiz hayatımın ilk günlerinden itibaren babalık görevini üstlenen, bana okuma zevkini tattıran ve olanağını hazırlayan Rahmetli Dedem H. Muhittin Kendigelen ile yine eğitimimin her devresinde hiç bir zaman manevi ve maddi desteğini esirgemeyen Rahmetli Amcam -emekli öğretmen- Nizamettin Kendigelen'e aittir. Hatıralarını hayatım boyunca unutamayacağım bu iki aziz insanı burada bir kez daha rahmetle anıyor ve bilimsel çalışma hüviyetini VI Önsöı. taşıyan bu ilk eserimi onlara ithaf ediyorum. Ayrıca yetişmemde ve bu çalışmanın hazırlanıp yayınlanmasında katkısı olan herkese teşekkür etmeyi de, kaçınılmaz bir görev sayıyorum. Tezin danışmanlığını üstlenen, çalışmamın her aşamasında olumlu eleştiri ve yönlendirmeleri ile doğruya ulaşmama yardımcı olan, ayrıca fakül- teye Araştırma Görevlisi olarak girmek istediğim ilk günden bu yana hertürlü yardım ve desteğini esirgemeyen, saygıdeğer hocam Prof Dr. Erdoğan Moroğlu'na burada şükranlarımı sunuyorum. Aynı şekilde birlikte çalışmaktan dolayı her zaman gurur duyacağım saygıdeğer hocalarım Prof Dr. Hayri Domaniç ile Prof Dr. Oğuz lmregün'e kendilerinden gördüğüm her konudaki yakın ilgi, asistanlığımın ilk günlerinden beri devam eden destek ve teşvikleri için teşekkür ediyorum. Ayrıca saygıdeğer hocam Prof Dr. Ömer Teoman'ın gerek tez konusundan bağımsız olarak sağladığı hoşgörü dolu çalışma or- tamında bana kazandırdığı bilgi ve bilimsel bakış açısını, gerek tez konusunun belirlenmesi ve tezin hazırlanması aşamasındaki özverili katkılarını her zaman minnetle anacağım. Konuya ilişkin yabancı kaynaklara ulaşarak, tezin zengin bir kaynakça ile hazırlanması olanağını sağlayan Deutscher Akademischer Austauschdieııst kurumuna, yurt dışındaki çalışmalarım sırasında kendilerinden yakın ilgi gör- düğüm Prof Dr. Götz Hueck'a ve bu tezin basımını üstlenen Beta Basın Yayın Dağıtım A. Ş.'nin yöneticilerine teşekkür borçlu olduğumu burada ayrıca ifade etmek isterim. Bu eserin hazırlanmasında en büyük payı ve emeği olanlardan biri de şüphesiz sevgili eşim Av. ilknur Kendigelen'dir. Hazırladığı sıcak ve huzur dolu çalışma ortamının yanısıra, tezin yazılmasındaki her aşamada destek ve yardımını esirgemedi. Satır aralarındaki göz nurunu, sıkıntılı günlerdeki sabrını ve hoşgörüsünü, özellikle tatlı tebessümünü hiçbir zaman unutamayacağım. Eserin Türk hukukuna katkıda bulunması ümidiyle... Kızıltoprak,15.08.1994 Dr. Abuzer Kendigelen Önsöz İçindekiler Kısaltmalar Yararlanılan Kaynaklar İÇİNDEKİLER Sayfa V VII XV XIX GİRİŞ :• I. Sunuş l il. Konunun Seçiliş Amacı 2 III. İnceleme Planı ve Çalışmanın Sınırlandırılması 4 IV. Kavramlar ve Terminoloji Sorunu 1. Genel anlamda pay kavramı '6 6 a) Esas sermayenin bir bölümü olarak pay b) Paysahipliği anlamında pay c) Hisse senedi olarak pay 2. Hak üzerinde hak kavramı 3. Terminoloji sorunu Birinci Bölüm ,, 7 8 ıo 13 18 " KANUNi DÜZENLEME VE HUKUKi NİTELİK § 1. GENEL OLARAK İNTİFA HAKKI 21 § 2. KANUNi DÜZENLEME VE UYGULANACAK HÜKÜMLER 24 I. Kanunı Düzenleme 24 1. Kanuni düzenlemenin eksikliği 24 2. Özel bir kanunı düzenlemeye duyulan ihtiyaç 25 il. Uygulanacak Hükümler 27 § 3. PAY ÜZERİNDE İNTİFA HAKKININ HUKUKi NİTELİĞİ 28 I. Hak Üzerinde Hak Olması 28 1. Genel olarak 28 2. Payın kıymetli evrak niteliğinde bir senede bağlanması halincte 28 il. Ayni ve Mutlak Hak Niteliği 30 III. Gerçek ve Gerçek Olmayan İntifa Ayrımı 30 VIII lçindelcilu ikinci BiJlüm iNTiFA HAKKININ KONUSU § 4. PAYIN İNTİFA HAKKINA KONU OLABİLİRLİĞİ I. Genel Olarak il. Payın Devrine İ1işkin Sınırlamaların Varlığı Halinde 1. Bağlam hükümleri'nin varlığı halinde a) Kavram b) Pay üzerinde intifa hakkı kurulması açısından kapsam ve etkisi aa) İradı intifa hakkında 33 33 35 35 35 38 -ır.tcmi 39 aaa) Bağlam hükümlerinin kapsamı bbb) Bağlam hükümlerinin etkisi i. Payın devrinin sınırlandırıldığı hallerde ii. Payın devrinin yasaklandığı hallerde bb) Kanuni' intifa hakkında 2) Payın devrinin kanunen yasaklanması halinde • tı ı ,G>t nchr .fz, 39 40 40 ı • 46 48 52 3) Sözleşmeye dayalı devre ilişkin sınırlandırmaların varlığı halinde 56 § 5. İNTİFA HAKKININ BENZER HUKUKİ GÖRÜNÜMLERDEN AYRIMI 58 l. Genel Anlamda İntifa Hakkının Konusu Olarak Pay 1 58 il. Benzer Hukuki Görünümlerden Ayrımı rl 62 1. Paydan kaynaklanan kar payı ve diğer bağımsız malvarlığı hal .ı � § 6. İNTİFA HAKKININ HUKUKİ İŞLEMLE KURULMASI .o j� J M 71 I. Genel Olarak J ınu�)l 71 il. İntifa Hakkının Kurulması 1. Senede bağlanmamış (çıplak) paylar üzerinde l I ı.ı • irıunı )f . r 77 77 2. Payın kıymetli evrak niteliğinde bir senede bağlanmış olduğu hallerde U 81 a) Müşterek şartlar 82 aa) Pay senetleri üzerindeki zilyedli� in nakli ' q 82 bb) İntifa hakkı kurulması konusunda tarafların anlaşmış olmaları H 85 cc) İntifa hakkı kuranın tasarruf yetkisine sahip olması dd) Borçlandıncı işlemin (hukuki Sebebin) geçerliliği b) Hamiline yazılı hisse senedine bağlanmış paylar üzerinde c) Nama yazılı hisse senedine bağlanmış paylar üzerinde ) 1 85 85 87 90 ' IX içindekiler aa) Ciro edilebilir nama yazılı hisse senetleri açısından bb) Ciro ile devredilemeyen nama yazılı hisse senetleri açısından cc) Bağlı nama yazılı hisse senetleri açısından d) Payın ilmühabere bağlanmış olması halinde 3. Pay üzerinde intifa hakkı kurulması ve pay defteri 4. Pay üzerinde intifa hakkı kurulması ve iyiniyetin korunması 90 96 97 99 IO1 109 § 7. İNTİFA HAKKININ KANUNEN KURULMASI 112 Dördüncü Bölüm İNTİFA HAKKININ KAPSAMI § 8 GENEL OLARAK İNTİFA HAKKININ HÜKÜMLERİ 117 Birinci Ayrım PAYIN SAHiBİNE SAĞLADIĞI HAKLAR AÇISINDAN Birinci Alt Ayrım MALVARLIĞI HAKLARI AÇISINDAN a} İntifa hakkının kuruluşundan önce oluşturulan yedek akçelerden kar dağıtımı b) İntifa döneminde oluşturulan yedek akçelerden -intifa hakkının sona ermesinden sonra- kar dağıtımı 4. Şirketin intifa hakkı sahibine yöneltebileceği defiler 5. Haksız yere ve kötüniyetle alınan kar payının iadesi V. Kar Payında İmtiyaz ve İntifa Hakkı VI. Örtülü Kazanç Dağıtımı ve İntifa flakkı § 10. HAZIRLIK DEVRESİ FAİZİ § 11. ŞİRKET TESİSLERİNDEN YARARLANMA HAKKI 124 138 141 145 147 148 151 153 § 9. KAR PAYI HAKKI 123 I. Kar Payı Hakkının Hukuki Niteliği ve Sahibi 123 il. 111. Kar Payının İktisabı . İntifa Hakkı Sahibinin Kar Payını Temsil Eden Senetler Karşısında Hukuki 124 Konumu 125 1. Kfu payı kuponları açısından 125 2. Talonlar açısından 129 IV. İntifa Hakkı Sahibinin Kar Payı Hakkının Sınırları 130 1. Genel olarak 130 2. Hak sahipliğinin devam süresi • 132 3. Yedek akçelerden kar dağıtımı 133 içindekiler X l • • • •• •• •• § 12. YENİ PAY ALMADA ÖNCELİK (RÜÇHAN) HAKKI 154 ı. n. III. Rüçhan Hakkının Hukuk, Niteliği Rüçhan Hakkının Sahibi 'l Rüçhan Hakkının Kullanılması , 1. Rüçhan hakkının kullanılmasının intifa hakkı sahibinin onayına bağlı olmadığı 2. Şekli hak sahipliğinin ispatında intifa hakkı sahibinin yardım borcu İntifa Hakkı Sahibinin Hukuk, Konumu 1. Rüçhan hakkının değerlendirilmesi halinde a) Sermaye artırımından intifa hakkı sah�bin_in de etkilenmesi b) Doktrinde ileri sürülen görüşler c) Kanaatimiz aa) MK. 722' nin kıyasen uygulanabilirliği bb) İntifa hakkının yayılması aaa) Rüçhan hakkının satımı halinde bbb) Rüçhan hakkının kullanılması halinde i. Yeni iktisap edilen payların intifa hakkına konu olması ii. İntifa hakkının yeni.paylar üzerinde yayılma ora�ı ece) İntifa hakkının satım bedeli veya paylar üzerindekanunen yayılması ddd) Rüçhan hakkı kapsamında doğabiJecek diğer sorunlar i. İntifa hakkı ile yükümlü birden fazla payın bulunmas ı ii. Rüçhan hakkının kullanılmasında ortaya çıkabilecek artık sorunu 154 155 159 160 161 164 164 165 168 169 169 172 172 173 173 174 174 176 176 • 178 eee) Sçmuç 2. Rüçhan hakkının değerlendirilmemesi halinde ı IJ ı l 178 F • /9 179 a) Pay sahibinin rüçhan hakkını değerlendirme borcu b) Rüçhan hakkının değerlendirilmemesinin sonuçları aa) İntifa hakkı sahibinin rüçhan hakkını·bizzat değerlendirme yetkisi bb) İntifa hakkı sahibinin tazminat talep hakkı § 13. ÖDEMESİZ PAYLARI EDİNME HAKKI § 14. TASFİYE PAYI HAKKI § 15. İTFA BEDELi 181 181 183 185 191 195 § 16. iNTiFA iLE YUKUMLU PAYIN SATILMASI SONUCU OLUŞAN GELİR - ' 199 f • ikinci Alt Ayrım YÖNETiME KATILMA HAKLARI AÇISINDAN § 17. OY HAKKI 203 I. o'y Hakkının Taraflar Aç�sından Önemi ve Sorunun Ortaya Konulması 203 U. Oy Hakkının Sahibi 207 .. içim/ekiler Xl 1. Kanunı Düzenleme 207 2. Kanuni' düzenlemenin değerlendirilmesi ve eleştirisi 210 a) Doktrinde savunulan görüşler 211 aa) Oy hakkının donması 211 bb) İntifa hakkı sahibinin tek başına oy hakkı 211 cc) Pay sahibinin tek başına oy hakkı 213 dd) Oy hakkının pay sah�bi ile intifa hakkı sahibi arasında bölünmesi 215 ee) Birlikte oy hakkı 215 b) Doktrindeki görüşler ve kanunı düzenlemenin değerlendirilmesi aa) Genel Olarak aaa) Sorunun çözümünde intifa konusu payın bağlandığı hisseısenetle- rinin türünün önemli olmadığı bbb) Sorunun çözümünde intifa konusu payın bağlandığı hisse senetle- leri üzerindeki zilyedliğin türünün önemliolmadığı bb) Görüşlerin Değerlendirilmesi aaa) Oy hakkının donma sı . bbb) Oy hakkının bölünmesi ece) Birlikte oy hakkı ddd) İntifa hakkı sahibinin tek başına oy hakkı i. Oy Hakkının semere olup olmadığı açısından ii. Oy hakkının intifa hakkı sahibinin yönetim hakkı kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği açısından eee) Pay sahibinin' tek başına oy hakkı ce) Kanaatimiz aaa) Oy hakkının intifa hakkının kapsamına girip girmeyeceğı bbb) Sorunun taraf menfaatleri açısından değerlendirilmesi ece) Sonuç 3. Kısmı (bölümsel) intifa halinde oy hakkı 4. Düzenlemenin emredici olup olmadığı m. Oy Hakkının Kullanılması 1. Genel olarak 2. Oy hakkında n yoksunluk 3. İntifa hakkı sahibinin sorumluluğu a) Genel olarak sorumluluğun dayanağı b) Sorumluluğun şartları t e) Sorumluluk ka psamında başvurulabilecek diğer tedbirler 4. İntifa hakkının genel kurul kararlarının oluşumuna etkisi a) Genel kurul kararlarının geçerliliği açısından b) Kullanılan oyun geçerliliği açısından e) İç ilişki açısından 217 217 217 218 219 219 220 224 226 227 229 233 235 236 240 248 248 257 270 270 274 277 277 279 284 286 286 289 290 § 18. DİĞER YÖNETİME KATILMA HAKLARI 291 I. Genel Olarak 291 il. İptal Davası Açma Hakkı 297 1. İptal davası açma hakkının amacı ve niteliği 297 2. İptal davası açma hakkının sahibi 297 içindekiler XII J 1 a) İptal davası açma hakkının sahibine ilişkin görüşler b) Kanaatimiz aa) Oy hakkının intifa hakkı sahibine ait olduğu hallerde J aaa) İntifa hakkı sahibinin iptal davası açma hakkı ' r. bbb) Pay sahibinin iptal davası açma hakkı t 1 cc�) Kısmı intifa halinde iptal davası açma hakkı • • ' 1 bb) intifa hakkı sahibinin o y hak.kının bulunm. adlğı hallerdeı. 1 ' cc) Genel kurul kararlarının yokluk ve butlanınıh' ileri sürülm�i 1 0 111. Bilgi Alma ve Denetleme Hakkı , 1 ı C IV. Genel Kurul Toplantısına Katılma Hakkı , ıJ ı�ı � > ,,. V. Bireysel Haklar ve Azınlık Hakları ıı r uıo2:: (f r-. 1. Bireysel haklar açısından ı ı 1 1 2. Azınlık hakları açısından İkinci Ayrım . PAYIN SAHİBİNE YÜKLEDİĞİ BORÇLAR. AÇISINDAN ( " 297 302 302 303 306 312 317 321 321 325 329 329 331 §. 19. BAKİYE SERMAYE BORCU I. Genel Olarak il. Bakiye Sermaye Borcunun Borçlusu . btJ 1 ' • .o İ ii 335 335 336 337 111. Bakiye Sermaye Borcunun Kısmen veya Tamamen Ödenmesi 1. Şirket tarafından ödenmesi 2. Pay sahibi tarafından ödenmesi IV. Bakiye Sermaye Borcunun Ödenmemesi l l , :,.-, h Hl {,)') ·ı( 337 338 340 1. Pay sahibinin intifa hakkı sahibine karşı bakiye sermaye borcunµ ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı 341 2. İntifa hakkı sahibinin hakkını koruma yetkısi § 20. İKİNCİL YÜKÜMLÜLÜKLER ' )(J ,• l ,( 342 343 Üçüncü Aynm r 1 ·' İNTİFA HAKKI SAHİBİNİN BİRLEŞME VE NEV'İ l)EĞİŞTİRME KARŞISINDA HUKUKi KONUMU ' § 21. BİRLEŞME AÇISINDAN § 22. NEV'İ DEĞİŞTİRME AÇISINDAN I. Biçim Değiştirici Nev'i Değiştirmede II. Devredici Nev'i Değiştirmede 1. Limite d şirkete katılım halinde 2. Limited şirkete katılmama halinde 345 347 348 351 352 353 3. Yeni tür limited şirkete katılım konusunda karar verme yetkisi 1 353 ....1 XTII İçiıidekiler Beşinçi Bölüm İNTİFA HAKKININ SONA ERMESİ § 23. İNTİFA HAKKINI SONA ERDİREN NEDENLER I. İntifa Konusu Hakkın Sona Ermesi II. İntifa Hakkı Sahibinin Vazgeçmesi IIl. İntifa Hakkının Süresinin Dolması IV. İntifa Hakkı Sahibinin Kişiliğinin Sona Ermesi V. İntifa Hakkının İrada Çevrilme.si VI. Hak Sahipliği Sıfatlarının Birleşmesi VIl. Diğer Nedenler 355 355 357 357 358 360 360 362 § 24. İNTİFA HAKKININ SONA ERMESİNİN HUKUKİ SONUÇLARI 364 1. İntifa Konusunun Geri Verilmesi 364 II. İntifa Hakkı Sahibinin Sorumluluğu 368 ill. İntifa Hakkı Sahibinin Hakları 369 SONUÇ 371 KISALTMALAR ABI Abs. AcP AEM AG ,( Amtsblatt der Europaischen Gemeinschaften, Brüssel Absatz Archiv für civilistische Praxis Adliye Encümeni Mazbatası Die Aktiengesellschaft-Zeitschrift fü,r d�s ge�a.mte Aktienwesen AktG Anh. AnkBD Anm. Art. Autl. b. BanK Aktiengesetz Anhang Ankara Barosu Dergisi Anmerkung Artikel Autlage bend Bankalar Kanunu • l, 1' �. l ıJ Batider BB BBI Bd. Banka ve Ticaret Hukuku De �gisi Der Betriebs Berater1 Bundesblatt Band begr. Bem. BFH begründet Bemerkung Bundesfınanzhof l., J , • 1 ı 1 il • l BGB BGB-RGRK BGE BGH BGHZ BK BIZR Bkz. Bürgerlisches Gesetzbuch Das Bürgerliches Gesetzbuch, Kommentar, herausgegeben_ YOi' Reichgeri½htsrate,n und Bundesrichter Entscheidungen des schweizerischen Bundesgerichts (Amtliche Sammlung) Bundesgerichtshof Entscheidungen des Bundesgerichtshofes in Zivilsachen Borçlar Kanunu Blatter für Zürcher Rechtsprechung Bakınız 1 ııı Kualtma/a, BStBI C. C. CC Çev. DB Diss. DNotZ Dpn. DÜHFD E. EHD Einl. ETK f. GmbH dmbHG GmbHR GVK HD HGB HGK HoldhM HUMK İBK ,İçtBK İKİD İkt.Mal. İstBD İÜHFM İİK JdT JW K. Karş. KG Bundessteuerblatt cümle Cilt Codice civile Çeviren Der Betrieb Dissertation Deutsche Notar-Zeitschrift Dipnot ) 1 Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Esas No Ekonomik Hukuk Dergisi Einleitung Eski Ticaret Kanunu fıkra Gesellschaft mit beschrankter Haftung Gesetz betreffend die Gesellschaften mit beschrankter Haftung GmbH- Rundschau J Gelir Vergisi Kanunu Hukuk Daires i Handelsgesetzbuch . , Hukuk .Genel Kurulu Monatschrift für Handelsrecht und Bankwesen (begründet von Holdheim) Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu İsviçre Borçlar Kanunu İçtihadı Birleştirme Kararı İlmı ve Kazaı İçtihatlar Dergisi İktisat ve Maliye Dergisi İstanbul Barosu Dergisi İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası İcra ve İflas Kanunu Journal des Tribunaux Juristische Wochenschrift Karar No Karşrlaştırınız Kommanditgesellschaften ( Kısaltma/ar xvn Komm. KoopK KVK LZ m. MHAD MK Mük. Mü-Ko. MüncHdb N. (Nr.) NJW n.F. OHG OLG OLGZ Pott.Exp.Komm . OR RG RGZ RKD Rn., Rdn. Rz. s., sh. SAG SerPK S. SJK SJZ Sp. SPK ST. StbJb szw TBMM Kommentar Kooperatifler Kanunu Kurumlar Vergisi Kanunu Leipziger Zeitschrift för Deutsches Recht madde Mukayeseli Hukuk Araştırmaları Dergisi Medeni Kanun Mükerrer Münchener Kommentar Münchener Handbuch Noten, Nummer, Numara Neue Juristische Wochenschrift neue Folge Offene Handelsgesellschaft Oberlandesgericht Entscheidungen der Oberlandesgerichte in Zivilsachen Samm- lung der Rechtsprechung der Oberlandesgerichte auf dem Gebiete des Zivilrechts) Protokoll der Expertenkommission von I928 Obligationenrecht Resmi Gazete Entscheidungen des Reichgerichts in Zivilsachen Resmi Kararlar Dergisi Randnummer Sayı sahife Schweizerische Aktiengesellschaften Randziffer Sermaye Piyasası Kanunu Schweizerische Juristische Kartothek Schweizerische Juristen-Zeitung Spalte Sermaye Piyasası Kurulu Systematischer Teil Steuerberater-Jahrbuch Schweizerische Zeitschrift für Wirtschaftsrecht Türkiye Büyük Millet M eclisi Kısaltmalar XVIII TD TIK., TK. vb. vd. VİVK Vorb. VUK Yar�. Yarg. Der. YHD YKD ZBlHR ZGB ZGR ZHR ZSR Ticaret Dairesi Türk Ticaret Kanunu ve benzeri ve devamı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Vorbemerkungen Vergi Usul Kanunu Yargıtay Yargıtay Dergisi . , Yasa Hukuk Dergisi ', Yargıta:y Kararları Dergisi Zentralblatt für Handelsrecht Zivilgesetzbuch Zeitschrift für Unternehmens- und 1 Gesellschaftsrecht Zeitschrift für das gesamte Handelsrecht.und Wirtscahftsrecht Zeitschrift für Schweizerisches-Recht I , YARARLANILAN KAYNAKLAR(*) ADAY, Nejat; Taşınmaz Mülkiyetinin Naklinde Muvazaa (Konuya İlişkin Yargıtay Kararları İle), İstanbul ·1992. AKEV, Sahir Taliit; "Türk Ticaret Kanununun 404. Maddesindeki Devir Yasağı", Prof. Dr. Ernst E. Hirsch'in Hatırasına Armağan, Ankara 1986, s. 223 vd. AKİPEK, Jale G.; Türk Eşya Hukuku, Aynı Haklar, Üçüncü Kitap, Mahdut Aynı Hak- lar (Menkı,ıl Rehni Hariç), Ankara 1974. AKSOY, Murat Uğur; "Anonim Ortaklıklarda Teorik Bir Kavram Olarak Bağlı Pay Senetleri", İkt. Mal. 1971, C.18, S.8, s. 305 vd. AKÜNAL, Teoman; "Anonim Ortaklıklarda Pay Sahiplerinin Yeni Pay Alma Hakkı", MHAD 1969, Yeni Seri, Yıl 3 No.5, s. 257 vd. (MHAD 1969). AKÜNAL, Teoman; Türk Medeni Hukukunda Tüzel Kişiler, İstanbul l988 (Tüzel Kişiler). ANDRE, Georges; De l'usufruit des actions,·etude de droit civil compare (Droits Suis - ses, Français, ltalien, Allemand et Autrichien), L?usanne 1930. ANDREAE, Kari; Das Stimmrecht in der Aktiengesellschaft, Diss., Köln l930. ANSAY, Tuğrul; Anonim Şirketler Hukuku, Altıncı Bası, Ankara 1982 (Anon.im Şir- ketler). ANSAY, Tuğrul; Yargıtay Uygulamasında Anonim Şirketler Hukuku, (Yargıtay'ın 1975-1980 Yılları Arasında Verdiği Kararlar), Ankara 1981 (Yargıtay Uy- gulaması). ARSLANLI, Halil; "Anonim- Şirkette Pay ve Pay Sahipliği", İÜHFM 1958, C.28, S.3/4, s. 248 vd. (İÜHFM 1958). ARSLANLI, Halil; Anonim Şirketler, I. Umumi Hükümler, 3. Bası,·İstanbul 1960 (Anonim Şirketler/). ARSLANLI, Halil; Anonim Şirketler, 11-III. Anonim Şirketin Organizasyonu ve Tahvil- i.er, İstanbul 1960 (Anonim Şirketler il). ARSLANLI, Halil; Anonim Şirketler IV. Kısım - Anonim Şirketin Hesapları, V. Kısım - Anonim Şirketin İnfisahı ve Tasfiyesi, İstanbul 1961 (Anonim Şirketler lif). ARSI.ANLI, Halil; Ticaret Kanunu Şerhi, İkinci Kitap - Yedinci Fasıl, Limited Şirketler (Madde 5_03-556), İkinci Kısım (Madde 518-535), İstanbul 1963 (limited Şirketler). (•) ı ncelememizdeki atıflar kural olarak sadece yazarların soyadları esas alınarak yapılmıştır. Aynı soyadı taşıyan birden çok yazarın veya aynı yazara ait birden çok eserin bulunması halinde ise, yazar ve eserler arasındakj ayrım parantez içinde gösterilmiş tir. XX Yararlanılan Kaynaklar ARSLANLI, Halil; Ticarı Bey', I. Cilt, Umumi Hükümler-Satıcı ve Alıcının Borçları- Ademi İfa, 4. Bası, İstanbul 1955 (Ticarf Bey). ARSLANLI, Halil; Ticari' Senetler Dersleri, Üçüncü Bası, İstanbul 1954 (Ticarf Senet- ler). ARSLANLI Halil/DOMANiÇ Hayri; Türk Ticaret Kanunu Şerhi, C.III, Limited Şir- ketler Hukuku ve Uygulaması, His seli Komandit Şirketler, İstanbul 1989. ATAAY, Aytekin M.IKOCAYUSUFPAŞAOĞLU, /Vecip/SUNGURBEY, ismet; Notlu- Sistematik İsviçre Federal Mahkemesi ile Kanton Mahkemelerinin Medeni Hukuk Kararları, C.I-II, İstanbul 1958. Aus der Praxis des eidgenössischen Amtes für d�s Handelsregister, SAG 13 (1940/41), s. 198; SAG J4 ( 1941/42), s. 202 vd. AYBAY Aydın/HATEMİ Hüseyin; Eşya Hukuku Dersleri, İstanbul 1981. AYiTER, Nuşin; Eşya Hukuku, Kısa Ders Kitabı, 3. Baskı, Ankara 1987. AYİTER, Nüşin/KILIÇOĞLU, Alımet; Miras Hukuku, Genişletilmiş 2. Bası, Ankara 1991. AYTAÇ, Zühtü; Anonim Ortaklıklarda İbra, Ankara 1982 (İbra). AYTAÇ, Zühtü; "Anonim Ortaklıklarda Rüçhan Hakkı", II. Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu, Ankara 1985, s. 297 vd. (Sempozy um il). AYTAÇ, Zühtü; Sermaye Piyasası Hukuku ve Hisse Senetleri, Ankara 1988 (Hisse Senetleri). BAR, Rol/; "Aktuelle Probleme des Aktienrechts", ZSR 85 (1966), s. 321 vd. (ZSR 85).. BAR, Rol/; "Die Spaltung de r vinkulierten Namenaktie -wieder aufgegriffen aus zwei- fach aktuellen AnlaB", SAG 61 (1989), s. 125 vd. (SAC 61). BARZ, Hans; in Groskomment ar zum Aktiengesetz von GADOW/HEINICKEN u.a., 1. Band, 1. Halbband, §§ 1-75 AktG., 3. Auflage, Berlin-New York 1979. BAŞBUĞOĞLU, Tarık; Uygulamalı Türk Ticaret Kanunu, Açıklamalar - İçtihatlar, 1. Cilt, Madde 1-815, Ticari İşletme - Ticaret Şirketleri - Kıymetli Evrak Hu- kuku, Ankara 1988. BAŞTUĞ, İrfan; Şirketler Hukukunun Temel İlkeleri, İzmir 1974. BAUMANN, Max; Praktische Probleme der NutznieBung an Aktien, Obligationen und Anlagefonds - Anteilscheinen, Diss., Z ürich 1980. BAUMBACH, Ado/f/DUDEN, Konrad/HOPT, Klau s J.; Handelsgesetzbuch, Kurz- kommentar, 28. Auflage, Münc hen 1989. BAUMBACH, Ado/f/HUECK, Alfred (HUECK Götz); Kurzkomme ntar zum Akıien- gesetz, 13. Autlage, München 1968. BAUR, Fritz (BAUR, Jiirgeıı/S TÜRNER, Rolf); Lehrbuc h des Sachenrechts, fortge- führt von BAUR Jürgen und STÜRNER Rolf, 16., neubearbeitete Aufüıge, München 1992 (15. Autl. Münc lıen 1989) (Baur/Stünıer). BECKER, Hermann; Kommentar zum Schweizer'isclıen Privatrecht (Berner Kommen- ıar), Obligationenrecht, I. Abteilung, Allgemeine Bestimmungen, Art.1-183, Bern 1941. XXI Yararlanılan Kaynaklar BEELER, Gaetano; Die Wertpapiere im schweizerischen Recht, Aarau 1937. BERNICKEN, H.; Das Bezugsrecht des Aktionars in rechtJicher und bankrcchrlichcr Hinsicht, Diss., Berlin 1928. BERTAN, Suat; Aynı Haklar, Medeni Kanunun 618-764 üncü Maddelerinin Şerhi. C.ll. MK. 703-764, Ankara 1976. BERZEK (DURAK), Ayşe Nur; Anonim Ortaklıklarda İç Kaynaklardan Sennaye Arttırımı, İstanbul 1990. BIERMANN, ]ohannes; Das Sachenrecht des Bürgelichen Gesetzbuchs, 1. Auflage, Berlin 1898; 2. Auflage, Berlin 1903; 3. Autlage. Berlin 1914. BİLGİN, Yüksel; Anonim Ortaklıklarda Kar Dağıtımı ve Kara Katılan Kişiler, Ankara 1982. BİRSEL, Mahmut T. ; Yargıtay Kararları Işığı Altında Şirket Karı Konusunda Anonim Şirket İle Pay Sahibi Arasındaki Menfaat Çatışması, Ankara 1971. 0 BOESEBECK, Ernst; "Aktienbezugsrecht und Nie8brauch", ZBIHR 1929, s. 12 vd. Bootschaft des Bundesrates an die Bundesversammlung zu einem Gesetzes entwurf ent- haltend das Schweizerische Zivilgesetzbuch von 21. Februar 1928, BBI 56 IV, s. 1 vd. BOZER, Ali/GÖLE, Celal; Bankacılar İçin Kıymetli Evrak Hukuku Bilgisi, 9. Baskı, Ankara 1992. BÖCKLI, Peter; Das Aktienstimmrecht und seine Ausübung durch Stellvertreter, Diss., Basel 1961 (Stimmrecht). • BÖCKLI, Peter; Das neue Aktienrecht, Zürich 1992 - Nachdruck 1993 (Aktienrecht). BÖKELMANN, Dieter; Nutzungen und Gewinn beim Unternehmensnie8brauch, Diss., Tubingen 1971. BREIT, Max; "Gratisaktien und NieBbrauch", LZ 1914, Sp. 368 vd. BRODMANN, Erich; Aktienrecht, Kommentar, Beriin und Leipzig 1928. BRUDERER, Hanspeter O.; Die Namenpapiere, Diss., Aarau 1944. BRUNNER, Max; "Sind vinkulierte Namenaktien keine gesetzlichen Ordrepapiere?", SAG l 9 (1946), S.I, s. 5 vd. (SAG 19). BRUNNER, Max; "Zur Frage 9er :r:,ıutznieBung an Aktien mit besonderer Berücksich- tigung anfallender Bezugsrechte ıtnd·der �tellung des neben Nachkommen überlebenden Ehegatten", SAG 50 (1978), s. 116 vd. (SAG 50). BUMBACHER, Hans Franz; Die Aktie als Grundlage des Stimmrechtes nach schwei- zerischem und deutschem Recht unter Berücksichtigung des schweizerischen Entwurfs zur Revision des Obligationenrechts, Diss., Hamburg 1924. BÜLOW, Peter; Recht der Kreditsicherheiıen, -Bewegliche Sachen und Rechte, Perso- nen-, Heidelberg 1984. BÜRGI, Wolflıart F.; Kommentar zum Schweizerischen Zivilgesetzbuch (Zürcher Kommentar), 5. Teil, Die Aktiengesellschaft, OR. Art. 660-697, Zürich 1957; b/2: Art. 698-736, Zürich 1969. Yararlanılan Kaynaklar XXII BÜRGI, Wolfhart F.; "Unverbierefte Aktienrechte und deren Übertragung" , SAG 23 (1950), s. 133 vd. (SAG 23). BÜRGI, Woljhart F.; "Überlegungen zum Verkauf vinkulierter Namenaktien",in: Vom Kauf nach Schweizerischem Recht, Festschrift zum 70. Geburtstag von Theo Guhl, Zürich 1950, s. 199 vd. (Verkauj). BÜRGI, Woljhart F.IZIMMERMANN, U. Nordmann,· Kommentar zum Schweizeri- schen Zivil-gesetzbuch (Zürcher Kommentar), 5. Teil, b/3, Die Aktiengesell- schaft und die Kommanditaktiengesellschaft, OR. Art.739-771, Zürich 1979. CANARIS, Claus Wilhelm; "Die Verdinglichung obligatorischer Rechte", Festschrift für Werner Flume (1), Köln 1978, s. 371 vd. CERRAHOĞLU, Fadlullah; Menkul Kıymetler Hukuku (Ders Notları), İstanbul 1978 (Menkul Kıymetler). CERRAHOĞLU, Fadlullah; Türk Ticaret Kanununa ve Yargıtay İçtihadlanna Göre Limited Ortaklıklar Hukuku, İstanbul 1976 (Limited Ortaklıklar). CHRIST, Andreas; Die Nutznie8ung an Aktien, Diss., Basel 1933 (in Maschienen- schrift - yayınlanmamış). CONNE, A[fred; Die Namenaktie, Diss., Zürich l933. CONTAT, Jean; Wertpapiere und Beweisurkunden des Gesellschaftsrecht, Diss., Zü- rich 1937. CURT/, Arthur; Aktiengesellschaft und HoldinggeselJschaft in der Schweiz, -Geltendes Recht und Revision-, Berlin 1930 (Aktiengesellschaft). CURT/, Arthur; Schweizerisches Zivilrecht, 111. Band, Sachenrecht, Zürich 1910 (Sache nrecht). CVRTI-FORRER, Eugen; Schweizerische Zivilgesetbuch mit Erlauterungen, Zürich 191 I (Adliye Vekaleti Tercümesi, Kanunu Medeni Şerhi, Türk - İsviçre, C.U, Miras - Aynı Haklar, İstanbul I930). ÇAMOĞLV, Ersin; Anonim Ortaklık Yönetim Kurulu Üyelerinin Hukuki Sorumluluğu, İstanbul I972 (Sorumluluk). ÇAMOĞLU, Ersin; Kollektif Ortaklıkta Haklı Sebep Kavramı ve Ortağın Haklı Sebeple Çıkanlması, İstanbul 1976 (Haklı Sebep). ÇEViK, Orhan Nuri; Anonim Şirketler, Gözden Geçirilmiş ve Güncelleştirilmiş 3. Baskı, Ankara 1988 (Anonim Şirketler). ÇEViK, Orhan Nuri; Uygulamalı Şirketler Hukuku, Ankara l989 (Şirketler Hukuku). DAĞ, Üner; "Nama Yazılı Hisse Senetlerinin Devrinde Pay Defterine Kayıtlı Bulun- mayan Yeni Malikin Hukuki Durumu", İkt. Mal. 1987, C.34, S.5, s. 179 vd. DAYINI.ARLI, Kemal; Borçlar Hukukuna Göre Alacağın Temiiki, Ankara 1993. DENECKE, Jolıannes; in BGB-RGRK, 11. Autlage, III. Band, 2. Teil, Sachenrecht, §§ 1O12-1296, Beriin 1963. DOĞANAY, lsmail; Türk Ticaret Kanunu Şerhi, C.J-II, Tümden Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş 3. Baskı, Ankara 1990. DOMANiÇ, Hayri; Anonim Şirketler, İ stanbul 1978 (Anonim Şirketler). XXIII Yararlanılan Kaynaklar DOMANiÇ, Hayri; Kıymetli Evrak Hukuku, İkinci Bası, İstanbul 1975 ( Kıymetlı Evrak). DOMANiÇ, Hayri; Türk Ticaret Kanunu Şerhi, C.II, Anonım Şirketler Hukuku ve Uygulaması, İstanbul 1988 (7TK Şerhi il). DOMANiÇ, Hayri; Türk Ticaret Kanunu Şerhi, C.IV, Kıymetli Evrak Hukuku ve Uy- gulaması, İstanbul I990 (TTK Şerhi iV). DOMANiÇ, Hayri/ÇAMOĞLU, Ersin; İçtihatlı-Notlu Türk Ticaret Kanunu, Ticari Mevzuat, İlaveli 3. Bası, İstanbul 1977. DÖLLERER, Georg; Verdeckte Gew �nnausschüttung und verdeckte Einlage bei Kapi- talgesellschaften, 2. Autlage, Heidelberg I990. DREWES, Klaus; Die Generalversammlung der Aktiengesellschaft, Stuttgart 1933. ECKARDT, Ulrich; in Ge61er/Hefermehl/Eckardt/Kropff, Aktiengesetz, Kommentar, Band l, §§ 1-75, München I984. EDELMANN, Arnold; "Die unberechtigte Empfang von Liquidationsanteil", SAG 16 (l 943), s. 89 vd. EICHLER, Hermann; Institutionen des Sachenrechts (ein Lehrbuch), Zweiter Band, Zweiter Halbband, Besonderer Teil, Die dinglichen Rechte, Beriin l960. ENSSLIN, Richard; Das Recht auf Anfechtung gesetz- oder statutenwidriger General- versammlungsbeschlüBe der Aktiengeseİlschaft, Diss., Zürich 1930. EREM, Turgut S.; Ticaret Hukuku Prensipleri, C.III - Ticaret Şirketleri, Alhncı Baskı, İstanbul 1976. EREN, Fikret,· Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, C.IIl, Gözden Geçirilmiş ve Ge- nişletilmiş 3. Bası, Ankara 1991. ERiŞ, Gönen; Açıklamalı-İçtihatlı Türk Ticaret Kanunu, I. Cilt, Ticari İşletme ve Tica- ret Şirketleri, Madde 1-556, I, Baskı, Ankara 1987; Genişletilmiş 2. Baskı, Ankara 1992. von ERLACH, Rudolf; Die Besteuerung von NutznieBung und Wohnrecht in der Schweiz, Diss., Zürich I981, ERMAN, Hasan; Sağ Kalan Eşin Miras Hakkı, İstanbul 1986. ERMAN, Walter (MICHALSKI, Lutz); Ha ndkommentar zum Bürger,ichen Gesetz- buch, 8. Auflage, 2. Band, Mtinster 1989 ( Ermaıı/M ichalski). ERTAŞ, Şeref; Eşya Hukuku, Ankara I989. ESCHER, Arnold; Komrnentar zum Schweizerischen Zivilgesetzbuch (Zürcher Kom- mentar), Das Erbrecht, I. Abteilung, Die Erben, ZGB. Art. 457-536, 3. Auf- lage, Zürich 1959; 2. Abteilung, Der Erbgang, ZGB. Art. 537-640, 3. Auflage (neu bearbeitet von Arnold ESCHER), Zürich 1960. von ESCHER, Walter; Die Erhöhung des Aktienkapitals durch Ausgabe von Gratis- aktien und durch Gratisnennwerterhöhung der Aktien (Nominelle Kapitaler- höhung), Diss., Zürich 1974. ESENER , Tur/Lan/GÜVEN, Kudret; Eşya Hukuku, Ankara 1990. XXIV Yararlanılan Kaynakuır FEYZIOĞLU, Feyzi Necmeddin; Aile Hukuku, Yeniden Gözden Geçirilmiş, Ge- nişletilmiş 3. Baskı, Bu Baskıyı Hazırlayanlar: Cumhur ÖZAKMAN /Enis SARIALr İstanbul, 1986 (Aile Hukuku) . FEYZIOĞLU, Feyzi Necmeddin; Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C.Il, Yenilenmiş ve Genişletilmiş 2. Bası, İstanbul 1977 (Borçlar Hukuku) . FINGER, Peter; "Der Nie8brauch am Gesellschaftsanteil einer Personengesellschaft", Der Betrieb 1977, s. 1033 vd. FISCHER, Robert; in Gro8kommentar zum Aktiengesetz von GADOW-HEINICKEN u. a., Band 2, Erste Lieferı,mg, §§ 145-194 AktG., 2. Autlage, Berlin 1959. FLECK, Hans Joachim,· "Stimmrechtsabspaltung in der GmBH?", in' Pestschrift für Robert Fischer, Berlin 1979, s. 107 vd. FLUME, Werner; "Die Rechtsnachfolge in die Mitgliedschaft in einer Personengesell- schaft durch Übertragung der Mitgliedschaft", in: Festschrift für Kari Laren z zum 70. Geburtstag, München 1973, s. 769. vd. FORRER, Hans; Die Mitgliedschaft und ihre Beurkundung, Diss., Aarau 1959. FORSTMOSER, Peter; "Die Schweizeris che Aktienrechtsreform", ZGR 1992, s. 232 vd. (ZGR 1992). FORSTMOSER, Peter; Schweizerisches Aktienrecht, Bd.l, Lieferung r, Grundlagen , Gründung und A.nderungen des Grundkapitals, Ztirich l981 (Aktienrecht). FORSTMOSER, Peter; "Ungereimtheiten und Unklarheiten im neuen Aktienrecht", SZW l992, 64 . Jahrgang, s. 58 vd. (SZW 64). FORSTMOSER, Peter; "Übertragung unverbriefte Aktienrechte", Rechtsprechung, SAG 47 ( l975), s. 109 vd. (SAG 47). FORSTMOSER, Peter/MEIER-HAYOZ, Arthur; Einführung in das Schweizerische Aktienrecht, 3. und veranderte Auflage, Bern 1983. FRANCKEN, Ruth; Die rechtsges chaftliche NieBbrauch am Geschaftsanteil der Ge- sellschaft mit beschrankter Haftung, Diss., Köln İ931. FRANKE; "Nie8brauch und Aktienbezugsrecht", LZ 1921, Sp. 262. FRANKO, /. Nisiılf,• "Sağ Kalan Eşin İntifa Hakkı S eçiminde Şekil ve Müddet Problemi.., Yarg. Derg. 1983, C.9 , S.3, s. 290 vd. (Yarg. Derg. 1983). FRANKO, J. Nisim; "Sağ Kalan E şin İntifa Hakkını İktisap Şartları v e Bu Hakkın Hu- kuki Karakt eristikleri", AnkBD. 1978, C.35, S.2, s. 248 vd. (Ank.BD. 1978). FRANKO, /. Nisim; "Sağ Kalan Eşin İntifaındaTeminat Müesseses i, AnkBD. 1976, C.33, S.4, s. 565 vd. (AnkBD. 1976). FRANKO, l. Nisim; "Sağ Kalan E şin İntifa Hak.kının İrada Tahvili" (Medeni Kanunun 445. Maddesi Hakkında Bir Tetkik)", DÜHFD 1983, C. I, S. I. s. 235 vd. (DÜHFD 1983). FREI, Urs Gaudenz; Nichtige BeschlüBe der Generalversammlung der Aktiengesell- schaft, Aarau l962. FREY, Han s Kaspar; Rechtliche und wirtschaftliche Probleme der Akıionarbe günsti- gung bei Kapitalerhöhungen und durch Aktienteilung , Diss., Winıerthur 1962. Yararlanıl an Kaynaklar XXV FRICK, Rony; Die Aktienarten nach liechten steinischem Aktienrecht. Dı - Schun A:. 1977. FUNK, Fritz,· Kommentar des Obligationenrechtes, 2. Band, Das Recht aer GescJI,. schaften, Aarau 1951. GAMMA, Rudolf; Die persönliche n Mitglieds chaftsrechten der Ges ellschaft mıt be- schrankter Haftung (GmbH), Diss., Bern 1944 . GAUCH, Peter; "Die Übertragung von Namenaktien und ihre Bcschrankung•. SAG 55 (1983), s. 101 vd. GAUCH, Peter/SCHLUEP, Walter R.; Schweizerisches Obligation enrecht.. Allgemei- ner Teil, Band I - II, 5. Auflage, Zürich 1991. GESSLER , Ernst; "Zweifelsfragen aus dem Recht der Kapitalerhöhung aas Gcscll- schaftsmitteln", DNotZ 1960, s. 619 vd. GIERKE, Otto; Deutsches Privatrecht, Zweiter Band, Sachenrecht, Leıpzig 1905. GIRSBERGE R, Andreas; Die dingliche Surrogation, Der Begriff un d seine praktische Bedeutung für das Schweizerische Recht, Diss., Zürich 1955. GLETTI G, Oskar; Die dinglichen Rechte an Aktien, Diss., St. G�ıllen 1953. von GODIN, Reinhard Fre iherr; "Ist die Ausgabe von Gratisaktien eine Gewinnaus - schüttung?" AcP 145 (1939), s. 69 vd. (AcP 145). von GODIN, Reinhard Freihe "; Nutzungsrecht an Untemehmen und Untemchm cns- beteiligunge n, Berlin 1949 (Nutzungsrecht). von GODIN, Reinhard Freiherr/WILHELMI, Hans; Aktienge setz, neubearbeitet von Sylvester WILHELMI, 4. Auflage, Berlin-New York 1971. GÖLE, Celal; Anonim Ortaklıklarda Nakdi' Sermaye Koyma Borcu ve Bu Borcu İfada Temerrüd, Ankara 1976. von GRAFFEN R/ED, Dieter; Übertragbarkeit und Handelbarkeit von Gesellschafts- anteilen - insbesondere von Aktien, Diss., Bern 1981. von GREYERZ, Christoph; Die Aktiengesellschaft, in Schweizerischem Privatrecht. Bd. VIII/2, Basel/Frankfurt am Main 1 982. GUHL, Theo; Aktiengesellschaft VI, Die Rechte des Aktionars, Schweizerische Ju- ristische Kartothek No. 394, Ceneve 1954 (SJK 394). GUHL, Theo; Das neue Aktien gesellschafts- und Genossen schafts recht der Schwei z, Zürich 1937 (Aktienrecht). GUHL, Theo; "Übertragbarkeit von Namenaktien und Verweige rung der Eintragung in Aktienbuch ", SAG 13 (1950), S. I, s. 29 vd. (SAG I 3). GUHL, Theo/KUMM ER, Max/DRUEY,Jean Nicolas,· Das Schweizerische Obligatio- nenrecht, 8. Auflage, Zürich 199l. GUNTZ, Dieter; "Das Subjekt des Bezug srechts auf Aktien und des Anspruchs auf Gratisaktien" , AG 1958, s. 177 vd. (AG 1958). GUNTZ, Diete r; Fragen aus dem Aktienbez ugsrecht, München 1957 (Aktieııbewgs- recht). GÜLDENSTEIN, Fritz; Das Aktienbezugsrecht, Diss., München 1914. .. XXVI Yararlanılan Kaynaklar GÜRSOY, Kemal T.IEREN, Fikret/CANSEL, Erol; Türk Eşya Hukuku, Gözden Geçirilmiş 2. Baskı, Ankara 1984. HAAB, Robert/SIMONIUS,. August/SCHERRER, Werner/'ZOBL, Dieter; Kommentar zum Schweizerischen Zivilge setzbuch (Zürcher Komm.), Das Eigentum, Bd. IV, 1. Abteilung, ZGB. Art. 641-729, 2. Auflage, Zürich 1977 (Haabl Simonius). HACKER, Ulrich; Der Niel3brauch von Pramienpapieren, Aktien und Urheberrechten, Diss., Berlin 1906. HAFLINGER, Peter; Die Durchführung der Generalversammlung bei der Aktienge- sellschaft, Diss., Bern I978. HA.GELE, Kari,· "NieBbrauch an einem Handelsgeschaft sowie bei Personen- und .Kapi- talgesellschaften", Zeitschrift für das Notariat in Baden Württenberg 1974, s. 24 vd. HAGMANN, Eugenie; Die Vertretung der Aktie in der Generalversammlung der Akti- engesellschaft, Diss., Zürich 1951. HASELBERGER, Josef; Das Stimmrecht des Aktionars, Diss., Würzburg 1906. HATEMİ, Hüseyin; Kişiler Hukuku Dersleri, İstanbul 1992. HATEMİ, Hiiseyin/SEROZAN, Rona/ARPACI, Abdülkadir; Eşya Hukuku, İstanbul 1991. HAUNRE/TER, Leo; Die Beteiligung an Aktiengesellschaften, Diss., Bern 1981. HEFERMEHL, Wolfgang (BUNGEROTH, Erhard); in GeBler/Hefermehl/Eckardt/ Kropff, Aktiengesetz, Kommentar, Band I, §§ 1-75, München 1984; Band 2, §§ 76-147, München 1974; 12. Lieferung, §§ 179-191, 2. Auflage, München 1989. HEHN, Günter; Handbuch des Aktienrecht, 2. Autlage, Heidelberg 1984. HEIDECKER, Hans; "Das Bezugsrecht bei nieBbrauchbelasteten Aktien", NJW 1956, s. 892 vd. HENRICH, Dieter/CEREGHEITI, Rena (ROSENKRANZ, He/mut); Das italienische Aktienrecht, Auslandische Aktiengesetze, Band 11, 2. Auflage, Frankfurt am Main 1976. HESSELMANN, Malte; "NieBbrauch an GmbH- Anteilen", GmbHR 1959, s. 21 vd. HIRSCH, Ernst E.ITEKİNALP, Ünal; Das türkische Aktien- und GmbH-Recht, Zweite erweiterte Autlage, Auslandische Aktiengesetze, Band. 5, Baden-Baden 1993. HİRŞ, Ernst E.; Ticaret Hukuku Dersleri, Genişletilmiş ve Gözden Geçirilmiş 3. Bası, İstanbul 1948. von HOFFMANN, Bernd/von WALDHEIM, Gottfried; Das spanische Aktienrecht, Auslandishe Aktiengesetze, Band 2, 3. übe rarbeitete und erganzte Autlage, Frankfurt a nı Main 1975. HOMBERGER, Artlıur/MARTI, Hans; Sachenrecht (ZGB XXI), NutznieBung, Schweizerische Juristische Kartothek No.565, Geneve 1942. HORBER, C.; Das Porderungspfandrecht nach eidgenössischem Reclıt, Zürich 1906. xxvıı Yararlanılan Kaynaklar HORRWITZ, Htıgo; Das Recht der Generalversammlungen der AkLiengescllschaften und Kommanditgesellschaften auf Aktien, Bertin 19J3. HOUIN, Roger/GRAVENSTEIN, Viky; Französisches Gesellschaftsrechl (eıngeleitct von Roger Houin, übersetzt von Viky Gravenstein), Auslandische Akticnge- setze, Band 4, Zweite, neubearbeitete Auflage, Frankfurt arn Main-Bertin 1968. HUBER, Eagen; Systein und die Geschihte des schweizerischen Privatrecht, Bd.Ill. Basel 1889 (Huber E.). HUBER, Ulrich,· Vermögensa nteil, Kapitalanteil und Gesellschaftsanteil an Personen- gesellschaften des Handelsrechts, Heidelberg 1970 (Huber U.). HUECK, Alfred; Anfechtbarkeit und Nichtigkeit von GeneralversammJungsbeschlü8cn bei Aktiengese llschaften, Mannheim- Berlin- Leipzig 1924_( Hueck A.). HUECK, Alfred/CANARIS, Claus Wilhelm; Recht der Wertpapiere, 12. Auflage, München 1986. HUECK, Götı.; Gesellschaftsrecht, 19. Auflage, München 1991 (Hueck.G.). HUSSEL, Fritz; Der NieBbrauch am Mitgliedschaftsrechte des Aktienge.sellschafters. Diss., Leipzig 1908. HÜFFER, Uwe; in GeBler/Hefermehl/Eckardt/Kropff, Aktiengesetz, Kommentar, 9. Lieferung, §§ 241-261, München 1984. IMMENGE, Ulrich; "Vertragliche Vinkulierung von Aktien", AG 1992, S.3, s. 79 vd. IMRE, Zahit; "Aynı Hak Mefhumu Üzerine Düşünceler", A. Samim Gönensay'a Ar- mağan, İstanbul 1955, s. 324 vd. IMRE, Zahit/ERMAN, Hasan,· Miras Hukuku, 1. Bası, İstanbul 1989; Gözden Geçi- rilmiş 2. Bası, İstanbul 1993. /MREGÜN, Oğuz;· Anonim Ortaklıklar, Yenilenmiş 4. Bası, İstanbul 1989 (Anonim Ortaklık/ar). IMREGÜN, Oğuz; Anonim Şirketlerde Pay Sahipleri Arasında Umumi Heyet Karar- larından Doğan Menfaat İhtilaflar ı ve Bunları Telif Çareleri, İstanbul 1962 (Menfaat lhtildfla rı). JACOBI, Ernst; "Besprechı.rng von «Der NieBbrauch von Pramienpapieren, Aktien und Urheberrechten» von Ulrich Hac ker", ZHR 60 (1907), s. 289 vd. ( Besprechung). JACOBI, Ernst; Die Wertpapiere, Jena 1901 (Wertpapiere). JACOBI, Ernst; in Ehrenbergs Handbuch des gesamten Handelsr echts, Vierter Band, 1. Abteilung, Leipzig 1917 (Handelsrecht). JAGGI, Peter; "Zur Rechtsnatur der Zession, SJZ 67 (1971), s. 6 vd. (SJZ 67). JAGGI, Peter; "Der Erwerb von Namenaktien durch Rechtsgeschtift oder Erbgang ", SAG 23 (1950), s. 153 vd., 173 vd., 193 vd. (SAG 23). JAGGI, Peter; Kommentar zum Schweizerischen Zivilgesetzb uch (Zürcher Kommen- tar), Bd.V, Obligationenrecht, 7.Teil, Die Wertpapiere, OR. Art. 965-989 und Art. 1145-1155, Zürich 1949. XXVIII Yararlanılan Kayna/cJd, JAGGI, Peler (Çev. Ömer TEOMAN); "Anonim Ortaklıklar Hukukunun Çô'ıümlent- memiş Sorunları", 1kt. Mal. 1975, C.22, S.1, s. 19 vd. JAGGI, Peıer/DRUEY, Jeaıı NICOLAS/von GREYERZ, Clıristoph; Wertpapİertecfıt unter besonderer Berücksichtigung von Wecbsel und Chec� Basel und Frankfurt am Main 1985. JANGGEN, A.IBECKER, H.; Kommentar zum Schweize rischen Privatrecht CBerncr Kommentar), Obligationenrecht , xxvnı. Titel, Die GeselJschaft mit be- schrankter Haftung, Art . 772-827, Bern 1939. JANSEN, Rudo/f/JANSEN, Martin; Der Nie8brauch im Zivil- und Stcocrrecbt,'4. emeute Auflage, Bertin 1985. KANETİ Selim; Vergi Hukuku, Gözden Geçirilmiş ve Yenilenmiş 2. Bası, İstanbul 1989. KARAHAN, Sami; Anonim Ortaklıklarda İmtiyaz lı Paylar ve lmtiyazJann Korunması, İstanbu 1 1991. KARABASAN, Mustafa Reşit; Türk Eşya Hukuku, Doktrin, C.I-II, Konuladn TlİJDü Yeniden İş lenmiş-ve Genişletilmiş Baskı; İçtihatlarla Y asa Hükümleri, C.ID- IV, En Son İçtihatlarla Yenilenmiş ve Genişletilmiş Bas�ı, İstanbul 1991. KARAYALÇIN, Yaşar; "İsviçre Borçlar Kanunu' nda Anonim Şirketler Hukuku Ala- nında Yapılan Değişiklikler", Batider 1993, C.17, S.I, s. 1 vd. (Batider 1993). KARAYALÇIN, Yaşar; Özel Hukukta Meseleler v� �Görüşler, "Hukuki Mütalaalar", (1975-1983) II, Ankara 1983; (1988-1991) N, Ankara 1992 (Meseleler ve. Görüşler). KARAYALÇIN, Yaşar; "Pay Senediyle İlgili Satış Sözleşmesinin Geçerli Olması İçin Senedin Teslimi Gerekir mi? (HGK. 22.11.1 978)", Batider 1980, C.X, S.3, s. 761 vd. (Batider 1980). KARAYALÇIN, Yaşar; "Yeniden Değerleme Fonu - Esas Sermaye Artırımı" , VI. Tica- ret Hukuku ve Yargıtay Karaları S empozyumu, Ankara 1989, s. 129 vd. (Sempozyum V[). KARNBACH, Hugo; Nie NutznieBung aus Forderungen nach schweizerischem Recht, Diss., Züri ch 1936. KARO, Robert; Die rechtliche Natur des Aktienbezugsrec ht und seine Gestaltung bei dem Bes tehen eines Pfandrechtes, Diss., Erlangen 19l6. KELLERHALS, F.; "Die NutznieBung anı Handelsgeschaft", ZSR 19 I2, n. F (Band) 31, s. 269 vd. KENDiGELEN, Abuzer; "Ticaret Ortaklıklarında Nev'i Değiştirme - Ticaret Kanunu- muzun Düzenlemesi, Tatbikat ve Doktrinin Tutumu-," İstBD. 1987, C.61, S.10-11-1 2, s. 678 vd. (lstBD. 1987). KENDiGELEN, Abuzer; "Bir Ticaret Şirketinin Anonim Şirket Nev 'ine Dönü ştürül- mesi ve Payların Devri Yasağı", 1kt. Mal. 1989, C.36, S.7, s. 282 vd. (İkt. Mal. 1989). Yararlaııılan Kaynaklar XXIX KINACIOĞLU, Naci; Kıymetli Evrak Hukuku, Genişletilmiş ve Gözden Geçirilmiş 4. Bası, Ankara 1993. KLEYLING, F. Tlıomas; Zession -unter besonderer13erücks ichtigung der Globalzes- sion- und Forde rungsverpföndung als Mittel ıur Sicherung von Kredilen, Diss., Basel 1979. KOCAYUSUFPAŞAOĞLU, Necip; Miras Hukuku, Hiç Değiştirilmemiş 3. Bası, İstan- bul 1987; 2. ve 3. Basılara Ek Kitap, İstanbul 1992. KOEFERLI, Rııdolf; Die NutznieBung an Wertpapieren unter besonderer Berücksich- tigung de r NutznieBung an Aktien, Diss., Zürich 1954 . KOLB, Kurt; Die Gratisaktie, Diss., Bern 1945. KÖHL, Wilhelm; Die Aktien nach italienischem �echte, Diss., Lugano 1925. KÖPRÜLÜ, Bülent; Medeni Hukuk, Genel Prensipler - Kişinin Hukuku (Gerçek Kişi- ler-Tüzel Kişiler), (1-2. Kitaplar), Genişletilmiş ve Yenilenmiş 2. Bası, İstan- bul 1984 (Medeni Hukuk). KÖPRÜLÜ, Biilent; Miras Hukuku Dersleri, Genişletilmiş ve Yenilenmiş 2. Baskı, İstanbul 1989 (Miras Hukuku). KÖPRÜLÜ, Biilent/KANETİ, Selim; Aile Hukuku, İstanbul 1985/1986 (Aile Hukuku). KÖPRÜLÜ, Bülent/KANETİ, Selim; Sınırlı Aynı Haklar, Genişletilmiş ve Yenilenmiş 2. Bası, İstanbul 1982/1983 (Aynı Haklar). KÖRTING, Erlıart; "Die Ausübung des Stimmrechts bei der GmbH im Faile der NieB- brauchbestellung am Geschaftsanteil", JW 1934, s. 1452 vd. KRAFT, Alfons; in Köllner Komm. zum AktG., Bd. l, §§ 1-75, 2. Autl., Köln-Berlin- Bonn-München 1988. KRAFT, Alfons/HÖNN, Giintlıer; "Aktien und Wandelschuldverschreibungen als Kreditsicherheit", in Gesellschaftsanteile als Kreditsicherheit, herausgegeben von Walther Hadding und Uwe H. Schneider, Berlin 1979, s. 163 vd. KREIFELS, Max; "Nie8brauch anı Anteil von Personengesellschaften", Freundesgabe für Hans Hengeler, Berlin-He,idelberg-New York 1972, s. 158 vd. KUBİLAY, Huriye; Hisse Senetleriyle Değiştirilebilir Tahviller, Ankara 1986. KURU, Baki; Hukuk Muhakemeleri Usulü, İlaveli Beşinci Baskı, C.I, İstanbul 1990 ( Hukuk Muhakemeleri Usulü)., KURU, Baki; İcra ve iflas Hukuku, Tamamı Yeniden Yazılmış ve Üç Misli Genişle- tilmiş 3. Baskı, C.I, İstanbul ıg88, C.II, İstanbul 1990, C.III, İstanbul 1993 (İcra ve İflas). . KÜHNE, Heinrich; Aktienbezugs recht bei dem NieBbrauch unterligenden Aktien, Diss., Lipps tadt 1933. LANZ, Paul; "Die NutznieBung an vinkulierten Namenaktien", SAG 32 ( 1959/60), s. 177 vd. LARENZ, Kari; AJlgemeiner Teil des deutschen bürgerlichen Rechts, 7. Autlage, Mün- chen 1989. XXX Yararlanılan Kay,ıa}ckı, LEEMANN, Hans; "Die Ausübung des Stimmrechts bei in Nutznie8ung stehendcrı Aktien", SJZ 19 (1923), s. 337 vd. (SJZ 19). LEEMANN, Hans,· KomrtJentar zum Schweizerischen Privatrecht (Berner Komrnentar), Das Sachenrecht, ll. Abteilung, ZGB . Art. 730-918, Bern 1925. LEHMANN, Kari; Das Recht der Aktiengesellschaften, Il. Band, Bertin 1904 (Neudruck Aalen 1964). LENHARD, Hansjurg; Der Erwerb von vinklierten Namenaktien infolge Erbganges, Diss., Zürich 1975. LIEBERMANN, Richard; Dic sachenrechtliche Nutznie8ung, Diss., Zürich 1933. UNSERT, Kurt; Pfandrecht und Nie8brauch an Aktien, Diss., Rostock 1926. UVER, Peter,· Kommentar zum schweizerischen ZivHgesetzbuch (Zürcher Kommen- tar), Die Dienstbarkeiten und Grundlasten, 1. Band, Die Grunddi enstbarkei� ten, ZGB. Art. 730 bis 792, 2. :-uflage, Zürich 1980. LIVER, Peter; Sachenrecht, in Schweizerischem Privatrecht, Bd. V/I, Basel und Stutt- gart 1977 (Sachenrecht). LOHR, Jörg-Andreas,· Der Nie8brauch an Untemehmen und.Unternehmensanteilen, Diss., Düsseldotf 1989. LUITER, Marcus; Eu.ropaisches Gesellschaftsrecht, Texte und Materialien zur Rechts- angleichung nebst Einführun· g und Bibliographie, Zweite, neu}?e�beitet� Auflage, ZGR Sonderheft 1, Berlin-New Y.ork 1984 (ZGR 1984); Europai- sches Untemehmeosrecht, Grundlagen, Stand und Entwick.lung nebs.t Texten und Materialien zur Reohtsangleichung, Dritte, neubearbeitete Auflage, ZGR Sonderheft 1, BerHn -New York 1991 (ZGR 1991). LU1TER, !Jarcus; io Köllner Komm. zum AktG., 1. Auflage, Band 1, §§ 1-147, Band 2, §§ 148-29(}, Köln-Berlin-Bonn-Milnchen 1�70- 1985; 2. Auflage, Band 1, §§ 1-75, Band 5, 1. Lieferung, §§ 179•220, Köln-Berlin-Bonn-Milnchen 1988-1990. LUTTER, Marcus (Çev. Ömer TEOMAN); "Avrupa Tipi Anonim Ortaklığın (S.E.) Payları", 1kt. Mal. 1977, C .24, S.3, s. 91 vd. LUTZ, Peter; Vinkulierte Namenaktien - Insbesondere ihr Erwerb ohne Rechtsgeschaft-' Diss., Zürich 1989. MEIER-HAYOZ, Arthur; Kommentar zum Schweizerischen Privatrecht (Berner Kom- mentar), Das Eigentum, 1. Teilband, 5. Autlage, Bern 1981. MEIER- HAYOZ, Arthur/FORSTMOSER, Peter; GrundriB des Schweizerischen Ge- sellschaftsrechts, 7., neu b�beitete und erganzte Auflage, Bern 1993. MEIER- HAYOZ, A,rthurlvon dtr KRONE, Hans Caspar; Wertpapierrecht; Bern 1985. MEIU, F.; "Das Recht des Nut.znie8ers auf Bezug neuer Aktien", HoldhM 1900, s. 4 vd. MEIUCKE, Heinz; "Das Bezugs recht des Aktionars bei Kapitalerhöhungen", BB 1961, s. 1281 vd. (BB 1961). Yararlanılan Kaynaklar XXXI MEIUCKE, Heinz; "Zivilrecht und Steuerrecht des Nie8brauchs und Nutzungsan- spruchs an Grundstücken sowie an Kapital- und Kommanditgesellschaften", StbJb 1972-73, s. 375 vd. (StbJb 1972/13). MENTZ, Alexander; Der NieBbrauch an OHG- und KG- Mitgliedschaftsrechten, Diss., Frankfurt 1972. MIITELBACH, Rol/; NieBbrauch, Zivilrecht - Steuerrecht, 7. Autlage, Köln 1984. MOROĞLU, Erdoğan; "Anonim Ortaklıkta Azınlık Paysahıplerinin Korunması ve Haklı Nedenlerle Fesih", Ord. Prof. Dr. Halil Arslanlı'nın Anısına Annağan, İstanbul 1978, s. 463 vd, (Arslanlı Armagaııı). MOROĞLU, Erdoğan; Anonim Ortaklıkta Esas Sennaye Artırımı, İstanbul 1972 (Sermaye Artırımı). MOROĞLU, Erdoğan; Anonim Ortaklıkta Genel Kurul Kararlannın Hükümsüzlüğü, Gözden Geçirilmiş ve Gcnişİetilmiş İkinci Baskı, Ankara 1993; Birinci Bası, Ankara 1967 (Hllkllmsllzlak). MOROĞLU, Erdoğan; "Anonim Ortaklıkta Özel Denetçi", İÜHFM 1976, C.42, S.1-4. s. 341 vd. (IÜHFM 1976). MOROĞLU, Er n devrinin bu bağlamda belirli -özellikle·kişisel- şartlara tabi tuluması yolu ıle ulaşılabilir. Zira bu tür sınırlamalar aracılığı ile paysahipliği sı_f�tın�n kazanılması şirketin kontrolü altında tutulabilecek ve istenmeyen kışılerın anonim ortaklığa katılımları ve böylece şirket yaşamına müdahale etmeleri önlenebilecektir. İşte temelde istenmeyen şahısların şirket yaşamının uzağında tutulması amacını taşıyan ve payın serbestçe devredilebilmesi ilkesinin istisnasını JO Hemen belirtelim ki, kanunda sadece nama yazılı hisse senetlerinin devrinin sınırlandırılabi leceği öngörülmüşse de, bağlam hükümleri ile temelde payın..,devrini sınırlandırma amacı izlendiğinden ve bu açıdan payın senede bağlanmış olm:ı.�ı önem taşımadığından, bağlam hüküııılcri nama yazılı pay senetleri yerine çıkarıla n ilmühaberler ile nama yazılı hisse senetlerine bağlanması öngörülmüş çıplak paylar hakkında da uygulana caktır. Bkz. BÜRGI, OR. Art.686 N.4; BÜRGI, SAG 23, 134; PESTALOZZI-HENGGELER, 188; LUTZ, 35 vd.; TEKiNALP (POROY/ÇAMOĞLU), Ders Kitabı, N.769; TEOMAN, 1kt. Mal. 1972, 25 dpn.l I; PULAŞLI. 123, 143 vd.; ayrıca LUTfER, AktG. Anh. zu 68 Rz.6; HEFERMEHUBUNGEROTH , AktG. Ş 68 Rn.81. 11 BÜRGI, OR. Art.686 N.9; BÜRGI, Verkauf, 202; DOMANiÇ, TTK Şerhi il, 1304-1305. Bu kanuni bağlam ile ortaklık es:ı.�sermayesinin tamamen ödenmesi sağlanmak, böylece bir yandan ortaklığın, öte yandan da ortaklık alaca�lılarının çıkarları korunmak istenmiştir. PULAŞLI. 1?,1. 12 Bağlamın amaçları konusunda geniş bilgi için bkz. BÜRGI, OR. Art.686 N .11 vd.; LUTZ, I I vd.; PESTALOZZI/HENGGELER, 91 vd.; PULAŞLI, 115 vd.; TEKiNALP (POROY/ÇAMOĞLU), Ders Kitabı, N .1145, 531 N.I 159; TEOMAN, 1kt. Mal. 1972, 26 vd.; ayrıca AYTAÇ, Hisse Senetleri, 105 vd.; KARAYALÇIN, Meseleler ve Görüşler 11, 96; AEM . S. Sayısı 199, sh. 383 (TBMM Adliye Encümeni Esas No:1/151, Karar No:51, 4.Yl.1956 - Zabıt Ceridesi,.Devre JO, C.12, 1956). Mazbatada bağlam hükümlerinin öngörülmesindeki amaç "arzu edilmeyen, şirketin ahengini bozmasından korkulan kimselerin -şirkete- girmesini önleme k" şeklinde ifade edilmiştir. Kaynak lsviçrc hukukunda da yasakoyucunun amacının aynı yönde olduğuna ilişkin olarak bkz. BÜRGI, Verkauf, 202-203. /rırıfa Hal.kııwı Konu.rıı 37 ı::, oluşturan bu sınırlandırmalar doktrinde "bağlam" (Vınkulı�rıın�J olar.ık anılmaktadır 13 . Anonim ortaklıklar hukukuna özoü bir kurum olan "'bağlam.. ile, esasen saf bir sermaye şirketi olarak düşünülen anonim ortaklıklarda pay sahiplerinin kişiliklerine ağırlaştırılmış bir önem verilmektel-1 ve bôylece bu şirket türü kişisel unsurların egemen olduğu şahıs şirketlerine yakınlaştml- maktadır. Bu tür anonim ortaklıkl arda paysahipliği sıfatı açısından sermayeye katılım artık tek ölçü olmaktan çıkartılarak, genellikle ki�isel bazı ek nitelikle r de aranmaktadırl5. Teknik anlamda bağlam hukukı dayanağını ya TK. 4 l8/3'de olduğu gibi kanunda (kanunı bağlam), ya da ana sözleşmede (statüsel bağlam) bulur (TK. 416, 418/1) ve payı devralan her üçüncü kişiye karşı ileri sürülebilen mutlak bir etkiye (absolute Wirkung) sahiptirl6. Ana sözleşmede yer almayan. sadece pay sahipleri arasında borçlandırıcı bir hukukı işlem çerçevesinde kararlaştırılan payın devrine ilişkin sınırlandırmalar (akdı bağlam) teknik anlamda bağlam olarak nitelendirilemez 17 ,ıs. Zira bu tür sınırlandırmalar borçlar hukukunda egemen olan "sözleşmenin nisbiliği" ilkesi uyarınca sadece taraflar arasında hüküm ifade eder ve bağlam gibi payı iktisap edecek herhangi bir üçüncü kişiye karşı ileri sürülebilme niteliğindeki mutlak etkiye sahip değildir. Payın d evri, ana sözleşme ile kanunda öngörülenden farklı bir şekil şartına tabi kılınarak sınırlandırılabileceği gibi 19 , kişisel ya da maddi bir takım JJ Kavram Türk hukukunda ilk olarak Tekinalp tarafından kullanılmış ve hı.:nimscnmişıir. Bkz. TEKİNALP (POROY/ÇAMOĞLU). Ders Kitabı. 525 N.1145 (Onaklıklar. 1. Bası. lsıanbul 1972. 381 vd); ardından TEOMAN, 1kt. Mal. 1972. 25 dpn.13: PULAŞLI. 111 vd.: isviı;n: hukuku açısından bkz. sadece LUTZ, 2. 9. Belirtelim ki, yabancı doktıinde "ViııkulierııııM• �·iııkıılierıe Nllıııeıuıkıieıt" y�nc "ıebııııdeııe Ncııııenakıie n" kavramı da kullanılmaktadır. Örnek için bkz. BARZ. AktG. § 68 Anm.5: LUTTER, AktG. § 68 Rz. 23; ayrıca bkz. PULAŞLI. 112. Karş. AKSOY. 305. Yazar. yerindi!olmayan bir şekilde bağım sözcüğünün payın de vıine ilişkin bir kavram olmadığını ile ri sürmckıt:dir. Aynı yönde eleştiri için bkz. PULAŞLI. 5 dpn.17 , 112 dpn.7. 14 WEISS. OR. Einl. N. 128. 15 MEIER-HAYOZ/FORSTMOSER, § 3 N.54 vd., 59. 16 Bkz. sadece LUTZ, 3; PULAŞLI, 124. Ayrıca Alman hukuku nda ";ıyni etki" ııliııxlıclıe Virkuııx) anlamında HEFERMEHUBUNGEROTH. AktG. § 68 Rn.68. Belirtelim k i. bağlam hükümlerinin orıaklık payını devralarak şirkete katılan ycni ortaklara ya d:ı. kar payı kuponlarını devr alanlara. bu anlamda ilçlincü kişilere karşı ileıi sürülcbilıııes i. ana � ütleşmenin "nisbi etkili" bir borçlar hukuku sözleşmesi değil. korpcratif bir staın olmasından ikıı gelmektedi r. Buna karşın BK. 19, 20 örneğinde olduğu gibi borçlar hukukundak i sözlc�nıclcrı.:ilı� ..ın hükümlerin. niteliğine uygun düştüğü oranda ana sözleşmeler hakkında da uygulanac:ığına değincliııı. 17 PULAŞLI. 125: LUTZ. 6 ve dpn. l 5'de yollama yapıığı diğer yazarlar. 18 Borçlar hukuku kökenli sözleşı11elcrin yanısıra, ana sözle�me ile de öngiiriilı.:n ahın. iin:ılıın. geriye alım ve benzeri hakların 'niteliği ve qağlaııı kapsamında değerlı.:ndırilip değı.:rlcııdirilcmı;yı.:ceği konusunda bkz. TEKiNALP (POROY/ÇAMOĞLU). Ders Kitabı. N.851'Cl.: Ll 1 TL. (1-8 ve orada anılan diğer yazarlar: aynca JıGGl(T�OMAN). 26 vd. 19 Ana sözl�şıııc ile ö9görül ebilecek olan, sadece alacağın teıııliki hükiiınlı.:rim: giire dev_ir ya da not�r tasdiki gibi şekle ilişkin şarılar herkes ı:ırafından ycrinc getirikbileı.:eğ.indı.:ıı. burada td.ııık anlamda bır devir sınırlandırması ve dolayısıylc bağlam dı.:gil. sadece devrin i�leııı :ıı;ısınd:ııı zorl:ı�ıırılnıası süz konusudur. Bu nedenle doktrinde kullanılan "şekli hağlaııı" (/iırıııe lle ViııkıılierııııJ:) deyimi intifa 1/akkının Kcın.u� 38 şartların yerine getirilmesine de bağlanabilir. Ayrıca bağlam hükümleri çer� vesinde payın devri tamamen yasaklanabilieceği gibi (TK. 416/1), sadC tedavül eımesinc olanak sağlar. Beyaz ciro sonradan bir tam ciroyq dönüştürülebileceği gibi, senedin sonrada n yeni bir tam ciro ile devredilmes i de mümkündür (TK. 596). Aynca beyaı. ciro şirketi, ciro zincirini -en ıızından beyaz ciroya ka dar- incelemek yükümlülüğünden de kurtarmaz. Bkz. v. STEIGER, SAG 7, 109; YASAMAN, Menkul Kıymetler, 38; PULAŞLI, 21; aynca HEFERMEHUBUNGEROTH, AktG. § 68 Rn.9, 12. Buna karşılık aksi görüşü savunan yazarlar ise nama yazılı hisse senedinin beyaz ciro ilı;: devrinin mümkün olmadığını ileri sürmekte ve bu görüşlerini temelde beyaz cironun knbulü halinde senedin hamiline düzenlenmiş gibi tedavül edeceği, bu durumda anonim ortaklıklar hukukunun -özellikle bakiye sermaye borcunun ödenmesine ve şirketin delilerine yönelik- bir çok emredici hükmünün bertaraf edileceği gerekçesine dayandırmaktadırlar. Bkz. POROY. 1kt. Mal., 1970. 306; POROY, Kıymetli Evrak, 66 vd.; AYTAÇ, Hisse Senetleri, 96; EREM, 3Ö8; TUNA, 27; ayrıca bkz. HIRŞ, 470. Beynz ciro ile devrin mümkün olmadığına yönelik bu gerekçeler, devrin şirkı.:ıc karşı ancak pay defterine kayılln hüküm ifade edeceğin i öngören TK. 416/2 hllkmü karşısında anlamını yitirmektedir. /ıııifa Hakkının Kurıı/.'."..-,ı, 92 mişse, hamiline yazılı hisse sentlerinde olduğu gibi, burada da pay üzerinde intifa hakkı kurmak için, ciroya gerek olmaksızın sadece senedin teslimi yeterli olacaktır (TK. 596/2 b.3)89. Temlik cirosu ile intifa hakkının kurulması halinde, yukarıda hamiline yazılı hisse senetlerine ilişkin açıklamalarımızda değindiğimiz �ibi, lehine intifa hakkı kurulan kişi maddi anlamda sahip olduğunda n farklı bır görünürrı elde etmekte, şeklen hisse senedinin maliki konumunda bulunmaktadır. Ancak, tarafların iradeleri intifa hakkı kurulmasına yönelik olduğundan ve hukuki işlem açısından şekli görünüm, yani ciro nun türü değil, işlemin temelinde yatan taraf iradeleri etken rol oynadığından, şekli görünüme rağmen burada sadece pay üzerinde intifa hakkı kurulması söz konusudur. Bu nedenle cironun türünden hareketle pay senetlerinin devredildiğinden söz edilemeyecektir 9 0. Aync:ı bu gerekçel erin eleşıirisi için bkz. PULAŞLI. 19 vd.; YASAMAN, Menkul Kıymetler, 38: IMREGÜN. Anonim Orı:ıklıkl:ır . 365 dpn. 13. Bu konud:ı Y:ırgııayın tutumuna gelince: Y:ırgıtay, her ne kadar nam:ı yazılı hisse s�netlerinin ciro yolu ile devredilebileceğini kabul etmişse de, bu cironun bi r beyaz ciro da olup ol:ımayacağı.sorunu hakkında tam bir t:ıvır almış değildir (ÜLGEN, 1kt. Mal. 1980. 18 dpn. 2). Ancak Yargıtayın sadece 22.11.1978 tarih ve 11-922/978 say ılı Hukuk Genel Kurul karamı.da, ya pıl:ıcak cironun bir tam ciro olması gerektiğinden söz edildiğine değinelim (ERiŞ, 2. B:ı.c;ı, 1306). 88 Belirtmeliyiz ki, nama yazılı hisse senedine bağlanmış pay üzerinde beyaz ciro aracılığı ile intifa hakkı kurulması görüşüne karşı, intifa hakkının kişiye bağlı bir irtifak hakkı olması nedeniyle lehine intifa hakkı kurulan kişinin belirli olmasının zorunlu olduğu itirazı ileri sürülebilir ve böyle ce lehine ciro yapılan kişinin belli olmad ığı beyaz ciro aracılığıyle intifa hakkının kurulamayacağı savunulabilir . Ne var ki, intifa amaçlı olarak beyaz cironun yapıldığı durumlarda da her zaman lehine intifa hakkı kurulan bir kişi vardır. Bir ba�ka �yi_şle �yaz ciro ile bir!J..k!�-�ilyedliğin nakU, lt:bine �yaz ciro y:ıpılan:ı�ntifa amacı il;_!���Jn}ekted�,ç!��lirli aj'l!ayaJ} gir , üçüncil .J ılonlnrın yanısırn- kllr pnyı kuponl arının da kıymelli evrnk değil, ıeşhis senedi (le�itiıııatiflll.ff}apier) olduğu yönünde ZÔLLNER, Werıpapicrrechı. 183. ** . ��r payı için k�pon ihraç edilmediği hallerde, inti�a-��k�ısahibı zıly_edlı�ınde bulunan hısse senedi aracılığıyla ya da hak sahıplıgın� başkaca ş