ALEYHE BOZMA YASAĞININ
İSTİNAF BAKIMINDAN YERİ VE UYGULAMASI
APPLICATION OF THE PROHIBITION OF REFORMATIO IN PEIUS IN
REGIONAL COURTS OF APPEAL
Muhammet ÖZEKES
*
Uğur BULUT
**
Özet: Medenî usûl hukukunda geçerli olan tasarruf ve taleple
bağlılık ilkesi ile hukuk devletinin bir gereği olan aleyhe bozma yasa-
ğı, istinaf kanun yolunda da geçerlidir. Yasağın istinaf yargılamasına
ve bu aşamada verilebilecek kararlara etkisi bakımından, istinaf se-
bepleri ve verilebilecek kararların niteliğine göre bir ayrım yapmak
gerekmektedir. Bu noktada, istinaf talebinin usûle veya esasa ilişkin
sebeplerle reddi bakımından yasağın özel bir önemi yoktur. Ancak
istinaf başvurusunun kabulü ile sonrasında verilebilecek kararlarda
aleyhe bozma yasağına dikkat edilmelidir. İstinaf aşamasında gön-
derme kararı verilmesi bakımından uygulanamayan aleyhe bozma
yasağı, gönderme kararı sonrasında alt derece aşamasında devam
eden yargılamada uygulama alanı bulmakta ve sonuçlar doğurabil-
mektedir. İstinaf başvurusunun kabulü sonrasında uyuşmazlığın
esası hakkında yeni bir karar verilmesi aşamasında da aleyhe bozma
yasağına riayet edilerek yeni bir karar verilmelidir. Bu süreçte, aleyhe
bozma yasağını ihlâl eder nitelikte bir karar verilmesi hâlinde, bizati-
hi bu sebeple temyiz yoluna başvurulabilmelidir. Temyiz yolu kapalı
olan istinaf kararları bakımından ise başvurulabilecek herhangi bir
olağan veya olağanüstü kanun yolundan söz edilemeyecek ancak
şartların gerçekleşmesi hâlinde hâkimin hukukî sorumluluğuna gidi-
lebilecektir.
Anahtar Kelimeler: Aleyhe Bozma Yasağı, Aleyhe Hüküm Ver-
me Yasağı, İstinaf, Temyiz, Usûlî Müktesep Hak
Abstract: Reformatio in peius, which is a result of principle
of ultra petita prohibition in civil procedure law as well as the rule
*
Prof. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medenî Usûl ve İcra-İflâs
Hukuku Anabilim Dalı, muhammet.ozekes@deu.edu.tr, ORCID: 0000-0003-9689-
1693,
**
Doç. Dr., İzmir Bakırçay Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medenî Usûl ve İcra-İflâs
Hukuku Anabilim Dalı, ugur.bulut@bakircay.edu.tr, ORCID: 0000-0002-4347-
1799, Makalenin Gönderim Tarihi: 28.06.2023, Kabul Tarihi: 11.07.2023
TBB Dergisi 2023 (167) s.177-214
178$OHKH %R]PD
