s. 229-260TBB Dergisi 2024 (173)
YASAL ÖNALIM HAKKI VE BU HAKKIN
KULLANILMASINDA FİİLİ TAKSİM OLGUSU
THE LEGAL RIGHT OF PRE-EMPTION AND THE CONCEPT OF ACTUAL
DIVISION IN THE EXERCISE OF THIS RIGHT
İlknur DENİZ*
Özet: Bu çalışmada yasal önalım hakkının kullanılmasında fiili
taksim olgusu, kanun koyucunun bu husustaki iradesi dikkate alı-
narak incelenecektir. Uygulamada önalım davası ile ilgili kararlarda,
araziler üzerinde fiili taksim bulunması durumunda diğer paydaşların
payı satın alan üçüncü kişiye karşı önalım hakkını kullanması dürüst-
lük kuralına aykırılık kabul edilerek davanın reddi yönünde kararlar
verilmektedir. Ancak bu durum her somut olay bakımından aynı fay-
dayı sağlamamakta ve kanun koyucunun önalım hakkını düzenleme-
si amacı bakımından da her durumda bağdaşmamaktadır. Dolayısıyla
taşınmazlar üzerinde fiili taksimin varlığı durumunda önalım davası
ile ilgili karar verilirken hem somut olaydaki fayda hem de kanun
koyucunun iradesi birlikte değerlendirilerek hüküm tesis edilmeli-
dir. Ancak yerleşik Yargıtay içtihatlarında fiili taksimin bulunduğu
durumlarda önalım hakkının kullanılamayacağına karar verilmekte-
dir. Yüksek mahkemenin bu husustaki değerlendirmesinin yerinde
olduğu durumlar bulunmakla birlikte her somut olay bakımından fiili
taksimin önalım davasındaki rolü değişmektedir.
Anahtar Kelimeler: Önalım Hakkı, Fiili Taksim, Arazi, Toprak Bü-
tünlüğü, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu
Abstract: In this study, the fact of de facto division in the ex-
ercise of the legal pre-emption right will be examined by taking into
account the will of the legislator in this regard. In practice, in the
decisions regarding the pre-emption case, in the case of de facto
division on the lands; the use of the pre-emption right by other
shareholders against the third party who purchased the share is
considered to be contrary to the rule of good faith and decisions are
made to dismiss the case. However, this situation does not provide
the same benefit in every concrete case and is not compatible with
*
Avukat, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim
Dalı Doktora Öğrencisi, ORCID: 0000-0001-9137-6289, Makalenin Gönderim Ta-
rihi: 06.05.2024, Kabul Tarihi: 05.07.2024
230
