Prof. Dr.
Hakan PEKCANITEZ
Prof. Dr.
Güray ERDÖNMEZ
7101 Sayılı Kanun Çerçevesinde
KONKORDATO
V.;ı
1
�l ,
vedot::: kitopçıı,k
1STA j,I 2UL 2Oı8
Prof. Dr. Hakan PEKCANITEZ Prof. Dr. Güray ERDÖNMEZ
Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi
7101 Sayılı Kanun Çerçevesinde
KONKORDATO
'V{
vedat kitapçılık
İSTANBUL 2018
......
Yayın No: 558
Tenunuz 2018 - İstanbul
5846 sayılı Yasa uyarınca bu kitabın dijital iletim, CD'ye kayıt, elektronik kitap olarak
yayımı ve mevcut veya ileride geliştirilebilecek her türlü araçla çoğaltılması ve yayılması
haklan da dahil olmak üzere; 5846 sayılı Yasa anlamında çoğaltma, yayma ve diğer tüm
yayın hak.lan yalnızca ve münhasıran VEDAT KİTAPÇILIK Basım Yayım Dağıtım İnş.
San. Tic. Ltd. Şti.'ne aittir. Kitabın tamamının veya bir kısmının mevcut veya ileride
geliştirilebilecek herhangi bir araç veya teknikle çoğaltılması, yayılması ve herhangi bir
şekil ve yöntemle ticaret alanına konu edilmesi kesinlikle yasaktır. Aksine hareketler
VEDAT KİTAPÇILIK Basım Yayım Dağıtım İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin burada saklı
tutmuş olduğu haklarının ihlali anlamını taşır. VEDAT KİTAPÇILIK Basım Yayım
Dağıtım İnş. San. Tic. Ltd. Şti. olabilecek tüm hak ihlallerine karşı tüm yasal haklarını
kullanmaya, fikri hak ve emeği korumaya kararlıdır.
ISBN
Sayfa Düzeni
Kapak Tasarımı
Baskı
Cilt
978-605-2203-19-4
Berrin DOĞRUL
Berrin DOĞRUL
Enes Basın Yayın Matbaacılık Ltd. Şti.
Maltepe Mah. Litros Yolu Fatih San. Sitesi
No: 12/210 Topkapı / İSTANBUL
Derya Mücellit
(0212) 501 02 72
VEDAT KİTAPÇILIK
BASIM YAYIM DAĞITIM LTD.ŞTİ.
Şişli Mağaza Abide-i Hürriyet Cad. No: 207
Şişli/ İSTANBUL
Tel.: (0212) 240 12 54 - 240 12 58
Fax: (0212) 240 12 67
www.vedatkitapcilik.com
.....
Medenf Usul ve İcra İflas Hukukçularının Hocası
Ustamız
Prof. Dr. Baki KURU' ya
Bizlere öğrettikleri için minnet ve şükranlarımızla
ÖNSÖZ
Konkordato Roma hukukundan günümüze gelmiş bir kurumdur. Bu ku-
rum Avrupa Birliği içindeki ülkeler tarafından 80 li yıllardan itibaren terk
edilmiştir. Bunun yerine aciz hukukundaki yeniden yapılandırma hükümleri
kabul edilmiştir.
İflasın ertelenmesi kurumu, eski Ticaret Kanunu 'nun 324. maddesinde
düzenlenmişti. Bu hüküm İsviçre Borçlar Kanunu'nun 725. maddesinin dör-
düncü fıkrasından hukukumuza alınmıştır. Ancak Ticaret Kanunu 'nda yeter-
siz olarak düzenlenmiş olan bu hüküm sebebiyle 2003 yılından önce iflasın
ertelenmesi uygulamada çok ender görülmekteydi. 4949 sayılı Kanun'la İcra
ve İflas Kanunu 'nda yapılan değişiklik sonunda, iflasın ertelenmesi hakkın-
da yeni hükümler getirildi. Bu arada konkordato hükümleri de İsviçre huku-
kundaki gelişmelere paralel biçimde yeniden düzenlendi. Ancak 4949 sayılı
Kanun henüz yürürlüğe girmeden önce yapılan bir değişiklik ile konkorda-
tonun tasdiki süresi toplam beş aya indirildi. Bu süre içinde konkordatonun
tasdiki hemen hemen imkansız olduğundan, konkordatoya başvurulmadı ya
da başvurulamadı. Tasdik süresinin kısaltılmasına ilişkin değişiklik, kon-
kordato hükümlerinin işlememesi, borçluların konkordatoya başvurmasını
engellemek için yapıldı. Bununla uygulamada borçluların konkordatodan
faydalanarak kötü niyetli girişimlerini önlemek amaçlandı. Bu yapılırken,
aynı olumsuz uygulamanın iflasın ertelenmesi bakımından yaşanmayacağı
düşünüldü. Ancak iflasın ertelenmesi de konkordatoda yaşananlardan farklı
bir sonuç yaratmadı. Kısa bir süre sonra iflasın ertelenmesi kurumu da dokt-
rinde ciddi biçimde eleştirilmiş ve hatta bu kurumun Kanunumuzdan çıkarıl-
ması önerilmiştir
1
. Olağan üstü hal sırasında uygulaması durdurulan iflasın
ertelenmesi, 71O1 sayılı Kanun 'la yürürlükten kaldırıldı ve yerine daha önce
işlemez hale getirilmiş olan konkordato hükümleri, İsviçre hukukunda yapı-
lan son değişiklikler esas alınarak yeniden düzenlendi.
1 Örneğin bkz. Pekcanıtez H., İflasın Ertelenmesi Kurumuna Eleştirisel Bakış, Makale-
ler, Cilt II, İstanbul 2016, s. 461 vd.
V
s
Öıısöz
Gerek konkordato ve gerekse iflasın ertelenmesine ilişkin hükümlerinin
alındığı İsviçre hukukunda ise, iflasın ertelenmesi, bizim uygulamamızla hiç
ilgisi olmayacak şekilde 1881 yılından bugüne kadar uygulanabilmiş ve bu
nedenle konkordato hükümlerinin yenilenmesi sonrasında kaldırılmamıştır
2
.
Şu anda İsviçre hukukunda hem konkordato hem de iflasın ertelenmesi hü-
kümleri yürürlüktedir. En önemlisi her iki kurum hakkında hukukumuzda
yaşananların İsviçre hukukunda görülmemiş ve duyuln1aınış olmasıdır.
Yeni konkordato hükümlerinin daha önce konkordato hakkında yaşanan
olumsuzlukları ortadan kaldıracak nitelikte olup olmadığı henüz tartışıla-
mamıştır. Daha önce yaşanan olumsuzlukları ne kadarı yeni hükümler ile
giderilmiştir, bu da bilinmemektedir. Zira Kanun taslak halinde iken ya da
tasarı haline geldiğinde ilgili kişi ya da kurumlarla tartışılmadan yürürlüğe
konulmuştur3. Yeni hükümlere bakıldığında İsviçre hukukunda 2013 yılın-
2 İflasın ertelenmesi ile ilgili hükümler İsviçre hukukunda 1881 tarihinden bu yana
ınevcuıtur (Ermenek İ., İflasın Ertelenmesi, Ankara 2009, s. 85 vd.).
3 Mevzuat Hazırlama Usul ve Esaslan Hakkındaki Yönetmeliğinin (RG 17.2.2006/26083)
"Görüş Alma" başlığını taşıyan 6. maddesine göre, hazırlanan taslak, görüş alınmak
üzere aşağıdaki kişi ya da kurumlara gönderilmelidir. Nitekim bu maddede;
"6 - ( 1) Başbakanlığa sunulmadan önce, taslaklar hakkında ilgili bakanlıklar ile kamu
kurum ve kuruluşlarının görüşleri alınır. Bu çerçevede ilgili bakanlıklar ile kamu kurum
ve kuruluşlarıııın yanı sıra;
a) Bakanlıklarca hazırlanan ekonomik, sosyal politikalar ve tedbirlerle ilgili kanun ve
kaııım hükmünde kararname taslakları ile yeni bir teşkilatlanmayı öngören taslaklar
hakkında Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının ,
b) Kamu personeli ve teşkilatlanmayla ilgili olarak hazırlanan taslaklar hakkında Dev-
let Personel Başkanlığının,
c) Tüzük taslakları hakkında devlet bakanları d{Jhif bütün bakanlıkların,
ç) Kamu gelir ve giderlerini etkileyen kanun ve kanuıı hükmünde kararname taslakları
hakkında Maliye Bakanlığı ile ilgisine göre Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı
veya Hazine Müsteşarlığının; malf konuları düzenleyen kanunlar ile düzenleyici iş-
lemlere ilişkin taslaklar hakkında Maliye Bakanlığının,
d) Kanun ve kanun hükmünde kararname taslakları hakkında Adalet Bakanlığının,
e) Bakanlıklar ile Sayıştayın denetimine t/i.bi diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca malı
konularda düzenlenecek yönetmelik taslakları hakkında Sayıştay Başkanlığının,
f) Avrupa Birliği müktesebatına uyum çerçevesinde hazırlanan taslaklar hakkında Av-
rupa Birliği Genel Sekreterliğinin,
görü§lerinin alınması zorunluduı:
(2) Taslaklar hakkında konuyla ilgili mahalli idareler, üniversiteler, sendikalar,
kamu kurumu niuUğindeki. meslek kurııluşlan ile sivil toplum kuruluşlannııı
görüşlerin-den de faydalanılır.
VI
f-
Önsöz
da konkordato ile yapılan değişikliklerin bir kısmının hukukumuza alındığı
görülmektedir.
İflasın ertelenmesine ilişkin hükümlerin kaldırılmasından sonra, aynı
olun1suzlukların bu kez konkordato bakımından yaşanmayacağı söylenemez.
Zira geçmişte konkordato da iflasın ertelenmesine benzer şekilde kötü niyet-
le kullanılmıştır. Başka ülkelerde başarı ile uygulanan hükümlerin hukuku-
muza alındığında aynı sonuçları doğurmamasının sebebi, kanun hükümleri
değildir. Önemli olan bu hükümlerin uygulanması konusunda eksikliklerin
tespit edilip bunların giderilebilmesidir. Aksi halde bir süre sonra konkorda-
to hükümlerini de kaldırıp başka kurumların kabulü yönündeki çözüm arayı-
şımız devam edecektir. Dileriz gelen gideni aratmaz!
Kitabın yayına hazırlanmasında Dr. Öğretim Üyesi Cemil Simil'in çok
önemli yardımları olmuştur. Bu vesileyle, kendisine özverili, titiz ve sabır-
lı çalışması nedeniyle teşekkürü borç biliyoruz. Keza kitabın tashihleri ve
okunması görevini üstlenen anabilim dalımızın araştırma görevlisi M. Emirı
Alpaslan' a emekleri için teşekkür ediyoruz. Kitabın basımını üstlenen Vedat
Kitapçılık Şirketi'nin sahibi Sayın Vedat Carbaş ile dizgiyi ve sayfa düzenini
yapan Sayın Berrin Doğrul olmak üzere tüm çalışanlarına titiz çalışmaları ve
emekleri için teşekkür ederiz.
Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez / Prof. Dr. Güray Erdönmez
Teşvikiye, 04.07.2018
(3) Kamuoyunu ilgilendiren taslaklar Başbakanlığa iletilmeden öııce, teklif salıibi
bakanlık tarafından internet, basın veya yayın aracılığıyla kamuoyu,ıu,ı bilgisine
sunulabilir. Bu suretle taslak hakkında toplanan görüşler değerlendirildikten sonra
teklifte bulunulur.
(4) Başbakanlık, mutabakat sağlanamayan taslaklara ilişkin olarak ilgili bakanlıklar
ile kamu kurum ve kuruluşlanndan doğrudan görüş alabilir."
denilmektedir. Her ne kadar üniversiteler ile kanm kurumu niteliğindeki meslek kuru-
luşları ve sivil toplum kuruluşlarının hazırlanan taslak hakkında görüşlerinin alınması
zorunlu olarak öngörülmemişse de, konkordato gibi finans ve yatırım ortamı başta ol-
mak üzere, pek çok kişi ve kurumu ilgilendiren hükümlerin alelacele, hiç tartışılma-
dan ve değerlendirilmeden yürürlüğe konulması haklı bir nedene dayanmamaktadır.
İsviçre'de ise konkordatoya ilişkin 2003-2008 yıllarında hazırlanan taslak hükümleri,
2013 yılına kadar gerek doktrinde ve gerekse Federal Meclis'te tartışılarak 2 l Haziran
2013 tarihinde kabul edilmiş ve 1 Ocak 2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Böylelikle
beş yıJ tartışılan taslak kabulünden altı ay sonra yürilrlilğe konulmuştur.
VII
•••••••
İÇİNDEKİLER
O
..
NSO
..
Z .................................................................... V
KISALTMALAR ........................................................................... xm
GiRiŞ ..................................................................................................... I
1- GENEL BiLGiLER ..................................................................3
A- Konkordato Kurumunun Türk Hukukundaki
Kısa Tarihçesi ............................................................................... 3
B- Konkordatonun Hukuki Niteliği ve Amacı ................................. 4
C- Konkordatonun Türleri ................................................................. 6
II- KONKORDATO BAŞVURUSUNUN YAPILMASI ....................... 7
A- Konkordatoya Başvurabilecek Kişiler ........................................ 7
B- Konkordatoya Başvurulabilen Haller .......................................... 9
C- Konkordato Başvurusunda Görevli ve Yetkili Mahkeme ......... 13
D- Konkordato Başvurusu Yapılırken Mahkemeye
Tevdi Edilmesi Gereken Belgeler .............................................. 14
1- Konkordato Ön Projesi .......................................................... 14
2- Borçlunun Malvarlığı ve Mali Durumunu Gösterir
Belgeler, Gelir Tablosu, Nakit Akım Tablosu, Nihai
Bilanço ve Ara Bilançolar .....................................................16
3- Alacaklıları, Alacak Miktarlarını ve Alacaklıların
İmtiyaz Durumunu Gösterir Tablo ........................................ 17
4- Alacaklıların Eline Konkordatoda ve Borçlunun İflası
Halinde Geçecek Miktarı Karşılaştınnalı Olarak
Gösteren Tablo ....................................................................... 17
IX
İçindekiler
5- Bağımsız Denetim Kuruluşları Tarafından Hazırlanan
Finansal Analiz Raporları ..................................................... 18
III- KONKORDATO BAŞVURUSUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ
VE GEÇİCİ MÜHLET KARARI VERİLMESİ .......................... 21
A- Konkordato Başvurusunun Değerlendirilmesi ........................... 21
B- Geçici Mühlet Kararının İlanı ve İlgili Kurumlara
Bildirilmesi ................................................................................. 29
iV- GEÇİCİ MÜHLET KARARININ DOĞURDUĞU
SONUÇLAR ..................................................................................... 30
A- Genel Olarak ............................................................................... 30
B- Borçlunun Malvarlığının Korunması İçin Gerekli
Tedbirlerin Alınması ..................................................................31
C- Takiplerin Durması ve Yeni Takip Yapılamaması. ....................32
D- Geçici Komiser Atanması ve Geçici Komiserin Görevleri ...... 35
E- Alacaklılara İtiraz Hakkı Tanınması ve Alacaklıların
Yönelttikleri İtirazın Sonuçlan ................................................. 42
V- KESİN MÜHLET VERİLMESİ, UZATILMASI
VE KALDIRILMASI .................................................................... 43
A- Kesin Mühlet Verilirken Uygulanacak Yargılama Usfilü ........ 43
B- Kesin Mühlet Verilmesinin Şartları. .......................................... 45
C- Kesin Mühletin İlanı ve Alacakların Kaydedilmesi. ................. 55
D- Kesin Mühlet Kararına Karşı Kanun Yoluna
Başvuru İmkanı ......................................................................... 58
E- Kesin Mühletin Uzatılması ....................................................... 59
F- Kesin Mühletin Kaldırılması. .................................................... 63
VI- BORÇLUYA KESİN MÜHLET VERİLMESİNİN
SONUÇLARI ....................................................................... 69
A- Konkordato Komiseri Atanması ................................................ 69
B- Alacaklılar Kurulunun Teşekkül Etmesi ..., .............................. 78
X
İçindeki/er
C- Kesin Mühletin Borçlu Bakımından Sonuçları ....................... 83
D- Kesin Mühletin Alacaklılar Bakımından Sonuçları ................ 93
E- Kesin Mühletin Sözleşmeler Bakımından Sonuçları ............ 104
VII- ALACAKLILAR TOPLANTISININ YAPILMASI
VE ÇOĞUNLUĞUN TESPİTİ ..................................................108
VIII- REHİNLİ ALACAKLILARLA MÜZAKERE VE
BORÇLARIN YAPILANDIRILMASl .....................................112
IX- KONKORDATONUN TASDİKİ ................................................117
A- Tasdik Talebini İnceleyecek Olan Mahkeme ........................ 117
B- Raporun ve Eklerinin Tasdik Talebini İnceleyecek
Mallkemeye Verilmesi .......................................................... 118
C- Tasdik Talebinin İncelenmesi ............................................... 122
D- Konkordatonun Tasdiki Şartları ............................................ 127
X- KONKORDATONUN TASDİKİ TALEBİ HAKKINDA
VERİLECEK KARARLAR ········································· 139
A- Konkordatonun Tasdiki Kararı.............................................. 139
B- Konkordatonun Tasdiki Talebinin Reddi Kararı ................... 144
XI- TASDİK TALEBİ HAKKINDA VERİLEN KARARA
KARŞI BAŞVURULABİLECEK KANUN YOLLARI .......... 148
XII- REHİNLİ MALLARIN MUHAFAZA VE SATIŞI İLE
FİNANSAL KİRALAMA KONUSU MALLARIN
İADESİNİN ERTELENMESİ. ................................................. 149
XIII- ÇEKİŞMELİ ALACAKLAR HAKKINDA DAVA ................. 152
XIV- KONKORDATONUN HÜKÜMLERİ ...................................... 154
XV- KONKORDATONUN HARİCİNDE YAPILAN
VAATLER .................................................................................... 159
XI
İçindekiler
XVI- KONKORDATONUN KISMEN FESHİ .................................... 161
XVII- KONKORDATONUN TAMAMEN FESHİ ............................... 169
XVID-İFLASTAN SONRA KONKORDATO ....................................... 175
XIX- KONKORDATODA HARÇ, VERGİ İSTİSNALARI
VE TEŞVİK BELGELERİ ........................................................... 180
SONUÇ ...................................................................................................... 181
BiBLiYOGRAFYA ................................................................................... 189
XII
KISALTMALAR
Art.
aşa.
Aufl.
b.
B.
BDDK
BBI
Bkz.
BSKSchKG
C.
c.
dn.
E.
ff.
HD
HGK
HMK
ÜK
İsv.
İsv. ÜK
K
K.
Karş.
KHK
KOBİ
: Artikel
: Aşağıda
: Auflage
: Bent
: Band
: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
: Bundesblatt
: Bakınız
: Basler Kommentar zum Bundesgesetz über
Schuldbetreibung und Konkurs
: Cilt
: Cümle
: Dipnot
: Esas
: fortfolgende
: Hukuk Dairesi
: Hukuk Genel Kurulu
: Hukuk Muhakemeleri Kanunu
: İcra ve İflas Kanunu
: İsviçre
: İsviçre İcra ve İflas Kanunu
: Kanun
: Karar
: Karşılaştırınız
: Kanun Hükmünde Kararname
: Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler
Xlll
Kısaltmalar
Komm : Kommentar
KUKO SchKG : Kurzkommentar zum Bundesgesetz über
Schuldbetreibung und Konkurs
m.
MİHBİR
MİHDER
N
OFK
RG
s.
s.
s.K
SchKG
SKSchKG
SPK
T.
TBK
TTK
TUİK
vd.
vs.
Y.
YKD
Yön.
yuk.
yyy
: Madde [Sadece (m.) kısaltması ile gösterilen maddeler,
İcra ve İflas Kanunu 'na aittir.]
: Türk Medeni Usul ve İcra İflas Hukukçuları Birliği
: Medenı Usul ve İcra İflas Hukuku Dergisi (Legal)
: Nummer
: Orell Füssli Kommentar
: Resmi Gazete
: Sayfa
: Sayı
: Sayılı Kanun
Bundesgesetz über Schuldbetreibung und Konkurs
Schulthess Kommentar zum Bundesgesetz über
Schuldbetreibung und Konkurs
: Sermaye Piyasası Kurulu
: Tarih
: Türk Borçlar Kanunu
: Türk Ticaret Kanunu
: Türkiye İstatistik Kurumu
: Ve devamı
: Ve sair
: Yıl
: Yargıtay Kararlan Dergisi
: Konkordato Komiserlerinin Niteliklerine ve Alacaklılar
Kurulunun Zorunlu Olarak Oluşturulmasına Dair
Yönetmelik
: Yukarıda
: Sermaye Şirketleri ve Kooperatiflerin Uzlaşma Yoluyla
Yeniden Yapılandırılmasına Dair Yönetmelik
XIV
GiRiŞ
Mali durumu bozulan gerçek ve tüzel kişilerin içinde bulundukları sar-
maldan kurtulmaları için farklı çözüm önerileri geliştirilebilir. Türk huku-
kunda yakın zamana kadar borçluların mali durumlarını iyileştirmek için
müracaat edebilecekleri üç kurum mevcuttu. Bunlar; sermaye şirketleri ve
kooperatiflerin uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırılması, iflasın ertelen-
mesi ve konkordatodan ibaretti
1
. Tatbikatta ise içlerinden sadece iflasın erte-
lenmesi yoğun bir uygulama alanı bulabilmiş; gerek konkordato gerekse ser-
maye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırılması
kurumlan fiilen hiç uygulanmayan ve hatta kısmen de bilinmeyen hukuki
imkanlar olarak arka planda kalmıştır. Ancak, 2016 yılında kabul edilen 669
sayılı Kanun Hükmünd� Kararname ile iflasın ertelenmesi kurumuna başvu-
ru imkanı durdunılup (669 sayılı KHK m. 4), ardından 7101 sayılı Kanun'la
iflasın ertelenmesi İcra ve İflas Kanunu'ndan tümüyle çıkarılınca, esasen
İcra ve Iflas Kanunu'nun en eski Iru..,rumlarından birisi olan konkordato ye-
niden gündeme �imiştir. 4949 sayılı Kanun'un kabulüne kacfar'Ttir u-
kukunda yoğun bir uygulama alanı bulan bu kurum, yeni bir kimlik ve çok
sayıda değişiklikle birlikte hukuk hayatındaki yerini yeniden etkin biçimde
almaya başlamıştır.
7101 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik ve yenilikler incelendiğinde;
İcra ve İflas Kanunu'nun mevcut bazı hükümlerinin değiştirildiği, iflasın
ertelenmesinden elde edilen tecrübelerden yararlanıldığı ve İsviçre İcra ve
İcra ve İflas Kanunu'nun 317-319 maddelerinde yer alan fevkalade mühlet de aslın-
da borçlular için kabul edilmiş olan bir tür yeniden yapılandırma yöntemidir. Bu hü-
kümlerde Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen yerlerde kusuru bulunmayan borçluya
altı aya kadar mühlet verilmesi düzenlenmektedir. Ancak bu hükümler İcra ve İflas
Kanunu'nun kabulünden bu yana hiç uygulanmamıştır. Günümüz koşullarına da uygun
olmayan bu hükümlerin kanunda muhafaza edilmesi isabetli değildir.
1
p
Pekcanırez/Erdöıınıez 7101 Sayılı Kamın Çerçevesinde Konkordato
İflas Kanunu 'ndaki çok sayıda hükmün iktibas edildiği görülmektedir. İcra
ve İflas Kanunu'nun konkordatoya ilişkin hükümlerinin önemli bir bölümü-
nün mehaz Kanun'dan iktibas edilmesi, 7101 sayılı Kanun hükümlerinin
anlaşılması ve yorumlanması için İsviçre hukukunun incelenmesini gerekli
kılmaktadır. O nedenle, bu çalışmada bilhassa mehaz Kamın.:.dan alınan hü-
kümler İsviçre d
