Takip Hukukunda “Nafaka Borcunu Ödememe” Suçu420
TAKİP HUKUKUNDA
“NAFAKA BORCUNU ÖDEMEME” SUÇU
(İİK Madde 344)
CRIME OF “DEFAULTING IN PAYING MAINTENANCE ALLOWANCE”
IN ENFORCEMENT LAW
Talih UYAR
∗
Özet: Bu çalışmada, nafaka borcunu ödememe suçunun unsur-
ları, yargılama aşaması, usulü ve takibi ile bu suçtan dolayı hüküm-
lülük kararı verilmesinden sonra ve hükmedilen ceza infaz oluncaya
kadar işleyecek olan nafakaların ödenmemesi konuları; doktrin gö-
rüşleri ve yüksek mahkeme kararları ışığında ele alınmıştır.
Anahtar Sözcükler: İİK m. 344, takip hukuku, nafaka, nafaka
borcu.
Abstract: In this study, the elements, the proceedings stage,
the procedure and the pursuit of the crime of defaulting in paying
maintenance allowance are reviewed as well as the issues concer-
ning the default in paying maintenance allowance after sentence is
held and until the implementation, in the light of doctrinal opinions
and judgments of high courts.
Keywords: Article 344 of the Enforcement and Bankruptcy
Law, enforcement law, maintenance, maintenance debt.
İİK’nın 344. maddesinde ‘mahkeme ilamı ya da mahkemenin ara kara-
rı ile ödemeye mahkum olduğu nafaka borcunu ödememe eylemi’ suç sayıla-
rak cezalandırılmıştır.
*
Av., İzmir Barosu.
TBB Dergisi 2010 (90) Talih Uyar 421
I. Suçun Unsurları
1
A. Mahkemece hükmedilen nafakaya ilişkin ilama ya da ara ka-
rarına dayanılarak icra takibi yapılmış olmalıdır.
Nafaka borcunun ödenmemesinin bu maddeye göre suç sayı-
lıp cezalandırılabilmesi için, takip konusu yapılmış olan ilamın (na-
faka ilamının) kesinleşmiş olması da gerekli midir? 4949 sayılı
Kanun’la –17.7.2003 tarihinde– “ara kararları ile hükmedilen nafakaların
da ödenmemesi”nin suç sayılmadığı dönemde bu konu doktrinde tar-
tışmalı idi.
Gerçekten bir görüşe göre;
2
“İİK m. 344’e göre, ceza verebilmek –yani;
“nafaka borcunu ödememe” eyleminin suç teşkil edebilmesi için- nafaka ila-
mının kesinleşmiş olması gerekmez. Çünkü nafaka ilamının yerine getirilebil-
mesi (takip konusu yapılabilmesi, infazı) için, kesinleşmesi gerekmemektedir.
Hukukta, “ilam sözü”, kesinleşsin kesinleşmesin bütün nihai kararları kapsa-
mına aldığından (bkz. HUMK m. 429, 438, 440/2; İİK m. 36, 40) nafaka bor-
cunu ödememe suçunun oluşması için, nafaka ilamının kesinleşmesine gerek
yoktur.”
3
Kanımızca da isabetli olan, dayanağını HUMK m. 434/3’de bu-
lan, nafaka hukukunun gayelerine ve nafaka alacağının niteliğine
4
uy-
gun bulunan bu görüş, doktrindeki diğer yazarlarca
5
benimsenmedi-
ği gibi Yargıtay
6
da, –o dönemde– “ancak kesinleşmiş nafaka ilamındaki
1
Uyar, T., İcra ve İflâs Hukukunda Suç Sayılan Fiiller (İcra-İflâs Suçları), s. 417 vd.
2
Postacıoğlu, İ., İcra Hukuku Esasları, s. 750; Berkin, N., İcra Hukuku Rehberi, s. 489;
Türkeş, Ş., İcra-İflâs Suç ve Cezaları, s. 45.
3
Doğrul, V., İcra ve İflâs Kanununun 344 üncü Maddesinin Uygulanması ve Beliren
Boşluklar, Ad. D., 1946/II, s. 1219.
4
İnal, N., Uygulamada Nafaka ve Boşanma Davları, s. 1 vd.; Doğanay, İ., Nazari ve Tat-
biki Muhtelif Nafaka Davaları, s. 11 vd.
5
Ergenekon, Y., Türk Medeni Hukukunda Yardım Nafakaları, s. 120 vd.; İnan, Y. Z., İcra
Tatbikatında Suç Sayılan Fiiller ve Ceza Davaları, s. 64; Olgaç, S. / Köymen, H., İçti-
hatlarla İcra ve İflâs Kanunu, s. 1351; Öğütçü, T., İcra ve İflâs Kanunundaki Yenilikler, s.
203; Tuna, Y., İcra Takibi Suçları, İBD, 1955/9-10, s. 451; Akın, V., İçtihat Notu, Ju-
risdictio, s. 1374; Nayir, H., Bizde İcra Ceza Davaları, s. 86; Olgaç, S., İcra-İflâs, s. 1685;
Özcengiz, M. N., a. g. e., s. 179.
6
Bkz. 17. HD, 15.9.2003 T. 7156/7948; 30.5.2002 T. 2396/4421; 13.9.2002 T. 8461/7654;
7.2.2002 T. 180/579; 8. CD, 10.2.2000 T. 399/2036; 27.1.2000 T. 19448/944; 1.3.1999
T. 573/2472; 22.9.1997 T. 11586/12119 vb.
Takip Hukukunda “Nafaka Borcunu Ödememe” Suçu422
borcun ödenmemesinin İİK m. 344’e göre suç teşkil edeceğini” belirtmiştir…
4949 sayılı Kanun’la, 344. maddeye yeni bir fıkra eklenerek, “mah-
kemeler tarafından ara kararı ile kararlaştırılan nafakayı ödemeyen borçlular
hakkında da bu maddenin birinci fıkrasındaki hükmün uygulanması” sağ-
lanmıştı. İcra ve İflâs Kanunu’nun 344. maddesinin değişiklikten ön-
ceki şeklinde; ancak (kesinleşmiş) nafaka ilamında yazılı olan nafakayı
ödemeyen borçlu, alacaklının şikayeti üzerine, icra mahkemesi tarafın-
dan cezalandırılmaktaydı. Yargıtay, madde metnindeki “ilam” terimi-
ni dar yorumladığı için, uygulamada, nafaka veya boşanma davası sı-
rasında, tedbir olarak mahkemelerce ara kararı ile takdir olunan nafa-
ka kararları müeyyidesiz kalmaktaydı. Aslında, muhtaç durumda ol-
duğu için hemen alacaklısının eline geçmesi düşüncesiyle takdir edil-
miş bulunan tedbir nafakalarının bu maddedeki himayeden yararlan-
dırılması için maddede bu doğrultuda değişiklik yapılmıştı.
7
4949 sayılı Kanun’la –17.7.2003 tarihinde– İİK’nın 344. maddesin-
de –yukarıda belirttiğimiz şekilde– değişiklik yapılıp “ara kararı ile hük-
medilen nafakaları ödememek de suç haline getirildikten sonra” takip konu-
su yapılan nafaka ilamında yer alan nafaka borcunu ödememesinin
İİK m. 344’e göre suç sayılabilmesi için, nafaka ilamının –eskiden oldu-
ğu gibi– kesinleşmiş olması aranacak mıdır? Doktrinde kimi hukuk-
çular
8
“nafaka ilamının şikayet tarihinde kesinleşmiş olması gerektiğini” be-
lirtirken kimi hukukçular
9
ise “İİK’nın 344. maddesinde öngörülen nafaka
borcunu ödememe suçunun oluşması için, takip konusu nafaka ilamının ke-
sinleşmiş olmasına gerek bulunmadığını” –kanımızca da isabetli olarak–
belirtmişlerdir… Bu konunun yüksek mahkemenin içtihatlarında da
henüz kesin bir çözüme kavuşmadığını görüyoruz. Gerçekten, yüksek
mahkeme kimi içtihatlarında
10
–eskiden olduğu gibi– “icra ceza mahke-
mesindeki yargılamanın sonuçlanmasına (hüküm tarihine) kadar kesinleşme-
miş olan nafaka ilamında yer alan nafaka borcunu ödememenin suç sayılma-
7
Uyar, T., “İcra ve İflâs Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”ların Getirdiği
Yenilikler, 2005, s. 139.
8
Coşkun, M., Açıklamalı-İçtihatlı İİK, C: 3, s. 3328; Çetin, E. H., Açıklamalı-İçtihatlı İcra
ve İflâs Suçları, s. 238.
9
Özmen, İ., İcra Mahkemesinin Görevine Giren Suçlar, s. 462.
10
Bkz. 17. HD, 9.12.2004 T. 10559/13196; 4.11.2004 T. 9168/11804; 28.10.2004 T.
4385/11463 vb.
TBB Dergisi 2010 (90) Talih Uyar 423
yacağını” belirtmişken, kimi içtihatlarında
11
“nafaka borcunun ödenme-
mesinin İİK m. 344’e göre suç teşkil edebilmesi için, takip dayanağı ilamın ke-
sinleşmesine gerek bulunmadığını” belirtmiştir…
Yüksek mahkeme;
“Birikmiş (işlemiş) nafaka borcunu ödememenin –bu borç ‘adi borç’ ni-
teliğinde olduğundan– ‘suç’ sayılmayacağını”
12
“Borçlu sanığa gönderilen ve tebliğ edilen icra emrinde birikmiş nafaka-
nın yanında aylık nafakanın da talep edilmesi halinde ‘nafaka borcunu ödeme-
me’ suçunun oluşacağını”
13
“Tedbir nafakasını ödememenin de İİK. 344’e göre ‘suç’ teşkil ettiğini”
14
belirtmiştir.
5358 sayılı Kanun’la bu madde yeniden düzenlenirken “nafakaya
ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlunun, alacaklının şikayeti
üzerine cezalandırılacağı” belirtilmiş ve ne bu maddede ve ne de İİK’nın
yürürlükten kalkan maddelerini belirten 23. maddede, 344/son hük-
münden bahsedilmemiştir. Kanımızca bu madde –yeni şekliyle– “nafa-
kaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen” borçluyu cezalandırdı-
ğına göre, borçlunun yerine getirmediği nafakaya ilişkin karar “nafaka
ilamı” olabileceği gibi “nafakaya ilişkin ara kararı” da olibilir. Yani; 5358
sayılı Kanun’la yapılan değişiklik sonucunda –4949 saylı Kanun’la suç
haline getirilmiş olan– “ara kararı ile hükmedilen nafakayı ödememe eyle-
mi”, bugün için de İİK m. 344’e göre suç olmaya devam etmektedir.
15
Ancak; “sözleşme ile taahhüt edilen” nafaka borcunu ödememek de,
bu maddeye göre suç teşkil etmez.
16
11
Bkz. 17. HD, 4.3.2004 T. 11285/2654; 17.11.2003 T. 676/10996.
12
Bkz. 16. HD, 12.6.2007 T. 2336/2258; 17. HD, 8.5.2005 T. 1881/5558; 17. HD,
17.2.2005 T. 11515/1187 vb.
13
Bkz. 17. HD, 31.5.2005 T. 4215/436; 5.7.2004 T. 2482/8485; 26.2.2004 T. 12001/2224
vb.
14
Bkz. 16. HD, 23.2.2005 T. 11589/1116; 8.11.2004 T. 7803/11896 .
15
Uyar, T., “İİK’da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”ların Getirdiği Yenilikler, s. 139
vd.
16
Akyazan, S., İcra ve İflâs Kanunundaki Yeni ve Değişik Hükümler Üzerinde Bir İnceleme,
s. 220; Özcengiz, M.N., a. g. e., s. 47.
Takip Hukukunda “Nafaka Borcunu Ödememe” Suçu424
B. Nafaka ilamında yer alan nafaka borcu maddi hukuk bakı-
mından devam ediyor olmalıdır.
Eğer, borçlunun nafaka ödeme yükümlülüğü maddi hukuk bakı-
mından sona ermiş olmasına rağmen, nafaka ilamına dayanan takip,
borçlu tarafından iptal ettirilmemiş olduğu için hala devam ediyor gö-
züküyorsa, borçlunun böyle bir takibe konu olan nafaka borcunu öde-
memesi suç sayılmaz. Örneğin,182/II gereğince hükmolunan “iştirak
nafakası” çocuğun ergin olmasına kadar devam eder. İşte, iştirak nafa-
kasına ilişkin bu duruma gelmiş bir takibi borçlu, “lehine nafaka hükme-
dilen çocuğun ergin olması nedeniyle” icra mahkemesinden
17
ya da mah-
kemeden karar alıp, iptal ettirmemiş dahi olsa, nafaka borcu maddi
hukuk bakımından sona ermiş olduğundan, bu nafakayı ödememiş ol-
masından dolayı –İİK. m. 344’e göre– cezalandırılamaz. Aynı şekilde,
nafaka borçlusu nafaka alacaklısına bir süre yanında bakmışsa, bu sü-
reye ilişkin olarak nafaka borcu –maddi hukuk bakımından– sona er-
miş olduğundan,
18
bu dönemdeki nafaka borcunu ödemeyen borçlu
cezalandırılamaz.
C. “Nafaka İlamı” icraya konulmuş ve borçluya “icra emri” gön-
derilmiş veya “nafaka ödenmesine ilişkin ara kararı” icraya konulup,
borçluya “örnek: 7 ödeme emri” gönderilmiş olmalıdır.
Nafaka borçlusu, “icra emrini” ya da “ödeme emrini” aldıktan son-
ra –işleyen– nafaka borcunu ödemezse, bu eylemi suç sayılır.
Nafaka alacağı her ay doğan ve ödenmesi gereken bir borç olduğu
için, borçlunun “icra emrini” ya da “ödeme emrini” aldıktan sonra işle-
yen bir aya ait nafaka borcunu ödememesi ile daha teknik bir ifade ile
“icra emrinin (ödeme emrinin) tebliği ile şikayet tarihi arasında” işlemiş ve
ödenmemiş –en az bir aylık– nafaka borcunun bulunması halinde na-
faka borcunu ödememe suçu oluşur.
19
İlamda hükmedilen nafaka hakkında icra takibi yapılmamışsa –yani,
17
Uyar, T., İcra ve İflâs Kanunu Şerhi, C. 2, s. 3048.
18
Uyar, T., a. g. e., Şerh, C. 2, s. 1814
19
Bkz. 17. HD, 18.5.2005 T. 11541/5504; 9.5.2005 T. 3579/4987; 21.3.2005 T. 733/2603
vb.
TBB Dergisi 2010 (90) Talih Uyar 425
borçluya “icra emri” gönderilmemişse– nafaka ilamındaki borcun
ödenmemesi suç teşkil etmez.
20
Başka bir deyişle, icra emrinin tebliğin-
den önceki döneme ait nafaka borcunun ödenmemesi suç sayılmaz.
21
Ayrıca önemi nedeniyle belirtelim ki, ödenmemesi suç teşkil eden
nafaka, “icra emrinin tebliğinden sonra işleyecek olan” nafakadır. Bundan
önceki döneme ait birikmiş (işlemiş) nafakaları ödememek –bunlar adi
alacak niteliğinde olduğundan– “suç” teşkil etmez.
22
Eğer borçlu hakkında İİK m. 344 gereğince açılmış bulunan dava, her-
hangi bir nedenle –örneğin; şikayetçinin vazgeçmesi, davanın takip
edilmemesi, borcun ödenmemesi vb. nedeniyle– düşmüşse, düşme ka-
rarının kesinleşmesi tarihinden itibaren
23
işleyen (işleyecek olan) bir
aylık nafakanın ödenmemesi ile “nafaka borcunu ödememe” suçu oluşur.
Yine önemi nedeniyle belirtelim ki, şikayet tarihinde nafaka dos-
yası işlemden kaldırılmış durumda ise, nafaka borcunu ödememe suçu
oluşmaz.
24
Ancak, takipten düşmüş dosyadan gönderilecek yenileme
bildirisi ile şikayet tarihi arasında işlemiş ve ödenmemiş nafaka borcu
bulunursa, bu borcu ödememek suç sayılır.
25
D. “Nafaka borcunu ödememe suçu”ndan dolayı mahkumiyet ka-
rarı verilebilmesi için, borçlu vekiline “icra emri” tebliğ edilmiş ol-
ması yeterli olmayıp, ayrıca borçluya da “icra emri” tebliğ edilmiş
olması gerekir.
26
Çünkü icra emrinin, borçlu vekiline tebliği ile, icra
takibi kesinleşirse de, bu durum, cezai sorumluluk bakımından,
borçlu aleyhine sonuç doğurmaz…
20
Bkz. 2. HD, 27.10.1983 T. 9418/8138.
21
Bkz. 12. HD, 27.10.1983 T. 9250/8134.
22
Bkz. 16. HD, 12.6.2007 T. 2336/2258; 17. HD, 18.5.2005 T. 1881/5558; 17. HD,
17.2.2005 T. 11515/1187 vb.
23
Bkz. 12. HD, 11.3.1985 T. 2511/2180; 25.2.2005 T. 1193/1604.
24
Bkz. 17. HD, 14.3.2005 T. 929/2223; 11.11.2004 T. 3285/7545; 16. HD, 23.3.2004 T.
13172/4666 vb.
25
Bkz. 17. HD, 8.7.2004 T. 5540/8662; 8. CD, 6.4.1987 T. 2352/3204.
26
Bkz. 17. HD, 9.12.2004 T. 10559/13196; 23.9.2004 T. 6504/9906; 23.9.2004 T.
4930/9902 vb.
Takip Hukukunda “Nafaka Borcunu Ödememe” Suçu426
E. Cezanın ortadan kaldırılmasını gerektiren nedenler bulun-
mamalıdır.
Nafakaya ilişkin ilam, takip konusu yapıldıktan sonra borçlu “na-
fakanın kaldırılması veya azaltılması” için dava açmış olabilir. Bu dava-
da, borçlunun ileri sürdüğü sebepler, şikayet hakkında karar verecek
olan icra ceza mahkemesinde haklı (hükmedilecek cezanın geri bıra-
kılmasını gerektirecek nitelikte) bulunduğu takdirde, İİK m. 344/II ge-
reğince, ceza verilmesi yargılamanın sonuna kadar ertelenir. Yani icra
ceza mahkemesi, borçlunun açtığı “nafakanın kaldırılması veya azaltılma-
sı” davasını “bekletici mesele” sayar. Ancak hemen belirtelim ki, borçlu-
nun açtığı her “nafakanın kaldırılması veya azaltılması” davası, icra ceza
mahkemesindeki davayı etkilemez. Borçlunun açtığı bu davada hak-
lı çıkabileceği tahmin edilebilen, ciddi davalar, ceza davasının ertelen-
mesine neden olabilir. Bu husus gerek maddenin gerekçesinde
27
ve gerek-
se metninde “…borçlunun ileri sürdüğü sebepler göz önünde bulundurula-
rak…” şeklinde açıkça belirtilmiştir.
İşte bu nedenledir ki, borçlu hakkında, “nafaka borcunu ödememe”
suçundan dolayı ceza verilebilmesi için, “nafakanın kaldırılması veya
azaltılması” hususunda bir davanın açılmamış olması veya böyle bir
dava açılmış olsa bile, (icra ceza mahkemesinin) bu davada ileri sürü-
len sebepleri, yargılamanın ertelenmesi için yeterli bulmaması gere-
kir…
II. Duruşma sırasında ve hükümden önce nafaka borcunun öden-
diğinin anlaşılması halinde –İİK m. 354 gereğince– “davanın düşürül-
mesine” karar verilmesi gerekir.
28
Eğer temyiz dilekçesine ekli “tahsi-
lat makbuzu”ndan, suç konusu nafaka borcunun ödendiği anlaşılırsa,
“düşme kararı” verilmek üzere dosyanın icra ceza mahkemesine iade-
si gerekir.
29
Sanık hakkında verilen “cezanın, ödeme nedeniyle İİK’nın 354. mad-
desi uyarınca düşürülmesine” karar verildikten sonra işleyecek bir ay-
27
Bkz. Yuk. “538 sayılı Kanuna ait Hükümet Tasarısı Gerekçesi” – “Adalet Komisyo-
nu Raporu Gerekçesi” – “Adliye Encümeni Mazbatası Gerekçesi”.
28
Bkz. 17. HD, 7.10.2004 T. 7137/10445; 16.9.2004 T. 4950/9462; 16. HD, 8.3.2004 T.
584/3673 vb.
29
Bkz. 12. HD, 9.12.1985 T. 14058/1069.
TBB Dergisi 2010 (90) Talih Uyar 427
lık nafaka alacağının ödenmemesi ile İİK’nın 344. maddesindeki suç
oluşur…
30
Yüksek mahkeme
31
“ahlaki bir görevin yerine getirilmesi için küçüğe
gönderilen paranın, nafaka borcuna mahsuben yapılmış bir ödeme sayılama-
yacağına” –isabetli olarak– karar vermiştir.
III. “Nafaka borcunu ödememe” suçundan dolayı –İİK m. 344’e göre–
hükümlülük kararı verilmesinden sonra, hükmedilen ceza infaz olu-
nuncaya kadar işleyecek olan nafakaları ödememek “suç” sayılmaz.
“Nafaka borcunu ödememe suçun”dan dolayı hükmedilen cezanın infa-
zından sonra -en az bir aya ait- nafaka borcunun ödenmemesi halinde,
yine borçlu İİK m. 344’e göre cezalandırılır.
32
IV. “Nafaka borcunu ödememe” (İİK m. 344) suçunun “yalnız-
ca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğün yerine getirilmemesi” ile –yani;
Anayasa’nın 38. maddesinin 9. fıkrası ile– bir ilgisi bulunmadığı, yük-
sek mahkemece ısrarla belirtilmiştir…
33
V. “Nafaka borcunu ödememe” suçunun takibi, alacaklının şikayeti-
ne bağlıdır (İİK m. 344/I, c.1).
Şikayet süresi, İİK m. 347’de öngörüldüğü şekilde “suçun işlendi-
ğinin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve suçun işlendiği tarihten itibaren bir
sene”dir.
34
Yüksek mahkeme, “alacaklının ‘en geç icra dosyasında beyanda bu-
lunduğu tarihte”,
35
“icra dairesinde haciz isteminde bulunduğu tarihte’
36
‘na-
faka borcunu ödememe’ suçunun işlenmiş olduğunu öğrenmiş sayılacağını”
belirtmiştir.
“Nafaka borcunu ödememek” suçunda, suç tarihi “şikayetin gerçek-
30
Bkz. 16. HD, 5.5.2004 T. 3647/6807; 12. HD, 11.3.1985 T. 2511/2180; 25.2.1985 T.
1193/1604.
31
Bkz. 12. HD, 5.5.1983 T. 3771/3569.
32
Bkz. 17. HD, 23.9.2004 T. 6119/9943; 12.7.2004 T. 5255/8879; 10.5.2004 T. 13197/5925
vb.
33
Bkz. 17. HD, 2.5.2002 T. 4488/3412; CGK, 11.12.2001 T. 17-281/284.
34
Bkz. 17. HD, 1.7.2004 T. 3287/8288; 12. HD, 7.10.1986 T. 11758/10115.
35
Bkz. 12. HD, 7.10.1986 T. 11758/10115.
36
Bkz. 17. HD, 9.2.2004 T. 13656-1325; 8. CD, 26.3.1987 T. 1138/2842.
Takip Hukukunda “Nafaka Borcunu Ödememe” Suçu428
leştiği tarihten geriye doğru bir aylık nafaka alacağının muaccel olduğu
tarih”tir.
37
Yargılama Usulü
a. Yetkili ve Görevli Mahkeme: İcra takibinin yapıldığı yerdeki
icra ceza mahkemesi, yetkili ve görevli mahkemedir (İİK m. 346/I, III;
348).
b. Davanın Açılma Usulü: Nafaka alacaklısının -yetkili ve görevli-
icra ceza mahkemesine ‘yazılı’ veya ‘sözlü’ başvurusu “şahsi dava dilek-
çesi” ile dava açılır. İddianame ile “kamu davası” şeklinde açılamaz…
38
c. Suçun Cezası: İİK m. 344’de öngörülen suçun sabit görülmesi
halinde, borçluya üç aya kadar tazyik hapsi verilir.
39
5358 sayılı Kanun’la maddede yer alan “hapis cezası”, “tazyik hap-
sine” dönüşmüştür. Maddede öngörülen “tazyik hapsi”nin tanımı –“di-
siplin hapsi” gibi– CMK m. 2’de yapılmamıştır. Ancak, “tazyik hapsi”nin
de –“disiplin hapsi” gibi– “seçenek yaptırımlara çevrilemeyen”, “ön ödeme
uygulanamayan”, “tekerrüre esas olmayan”, “şartla salıverilme hükümleri
uygulanamayan”, “ertelenemeyen” ve “adli sicil kayıtlarına geçirilmeyen”
hapis olduğu gerek doktrinde ve gerekse uygulamada kabul edilmek-
tedir. Bu nedenle, maddede öngörülen ve alacaklının şikayeti üzerine,
icra mahkemesince İİK 344 uyarınca hükmedilecek “üç aya kadar tazyik
hapsi” ertelenemeyecek, paraya çevrilemeyecektir.
“Hapsin tatbikine başlandıktan sonra, ilamın gereği yerine getirilirse,
borçlunun tahliye edileceği” maddede ayrıca vurgulanmıştır.
40
Ç. Zamanaşımı: İİK’da herhangi bir dava zamanaşımı öngörülme-
miştir.
d. Ceza zamanaşımı: Kararın kesinleşmesinden itibaren iki yıllık
ceza zamanaşımı işlemeye başlar (İİK m. 354/II).
37
Bkz. 16. HD, 13.11.2007 T. 3047/4418; 10.7.2007 T. 2658/2795; 1.3.2007 T. 522/412.
38
Bkz. 8. CD, 22.12.1999 T. 18342/18913; 18.3.1996 T. 2587/3715.
39
Bkz. 16. HD, 1.3.2007 T. 427/453; CGK, 5.12.2006 T. 16-304/273; 16. HD, 6.2.2007 T.
437/234; 17.11.2006 T. 5765/7335.
40
Uyar, T. “İİK’da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”ların Getirdiği Yenilikler, s. 140
TBB Dergisi 2010 (90) Talih Uyar 429
KAYNAKLAR
Akın, V., İçtihat Notu, Jurisdictio, s. 1374.
Akyazan, S., İcra ve İflâs Kanunundaki Yeni ve Değişik Hükümler Üzerin-
de Bir İnceleme, s. 220.
Berkin, N., İcra Hukuku Rehberi, s. 489.
Coşkun, M., Açıklamalı-İçtihatlı İİK, C: 3, s. 3328.
Çetin, E. H., Açıklamalı-İçtihatlı İcra ve İflâs Suçları, s. 238.
Doğanay, İ., Nazari ve Tatbiki Muhtelif Nafaka Davaları, s. 11 vd.
Doğrul, V., İcra ve İflâs Kanununun 344 üncü Maddesinin Uygulan-
ması ve Beliren Boşluklar, Ad. D., 1946/II, s. 1219.
Ergenekon, Y., Türk Medeni Hukukunda Yardım Nafakaları, s. 120 vd.
İnal, N., Uygulamada Nafaka ve Boşanma Davları , s. 1 vd.
İnan, Y. Z., İcra Tatbikatında Suç Sayılan Fiiller ve Ceza Davaları, s. 64.
Nayir, H., Bizde İcra Ceza Davaları, s. 86.
Olgaç, S. / Köymen, H., İçtihatlarla İcra ve İflâs Kanunu, s. 1351.
Olgaç, S., İcra-İflâs, s. 1685.
Öğütçü, T., İcra ve İflâs Kanunundaki Yenilikler, s.203.
Özcengiz, M.N., a. g. e., s. 47.
Özcengiz, M. N., a. g. e., s. 179.
Özmen, İ., İcra Mahkemesinin Görevine Giren Suçlar, s. 462.
Postacıoğlu, İ., İcra Hukuku Esasları, s. 750.
Tuna, Y., İcra Takibi Suçları, İBD, 1955/9-10, s. 451.
Türkeş, Ş., İcra-İflâs Suç ve Cezaları, s. 45.
Uyar, T., İcra ve İflâs Hukukunda Suç Sayılan Fiiller (İcra-İflâs Suçları), s.
417 vd.
Uyar, T., “İcra ve İflâs Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”ların
Getirdiği Yenilikler, 2005, s. 139.
Uyar, T., “İİK’da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”ların Getirdiği Yeni-
likler, s. 139 vd.
Uyar, T., İcra ve İflâs Kanunu Şerhi, C. 2, s. 3048.
Uyar, T., a. g. e., Şerh, C. 2, s. 1814.
Uyar, T., “İİK’da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”ların Getirdiği Yeni-
likler, s. 140
