s. 87-142TBB Dergisi 2025 (179)
YARGISAL AKTİVİZM VE BİR ÖRNEK OLARAK
BROWN V. BOARD OF EDUCATION KARARI
(BROWN I)
JUDICIAL ACTIVISM AND THE BROWN V. BOARD OF EDUCATION
RULING AS AN EXAMPLE (BROWN I)
Fatma Betül SEHRAVALA*
Özet: Anayasa yargısı sistemini benimseyen ülkelerde günde-
me gelen yargısal aktivizm kavramı, çok boyutlu bir kavram olup
anayasa yargısı denetiminde yetkisel sınırların olumlu yahut olumsuz
surette aşılması anlamına gelmektedir. Kökeni Amerika Birleşik Dev-
letleri’ndeki yargısal uygulamalara dayanmakta olan bu kavrama,
bilhassa ırk temelli ayrımcılığı konu alan davalarda, yargıçlarca baş-
vurulmaktadır. Eğitimde ayrımcılık ve okul ayrımcılığı konuları bakı-
mından bir devrim niteliği taşıyan Brown I Kararı, yargısal aktivizmin
olumlu bir görünüm şekli olup ayrı ama eşit doktrinini yerle bir etmiş-
tir. Karar, siyahilerin başta eğitim olmak üzere toplumsal her alanda
eşit görülmesi sürecine katkıda bulunması sebebiyle ülke tarihindeki
en önemli kararlardan biri olarak nitelendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Anayasa Yargısı, Yargısal Aktivizm, Olumlu
ve Olumsuz Yargısal Aktivizm, Brown I Kararı, ABD’de Eğitimde Irk
Temelli Ayrımcılık Olgusunun Tarihi Seyri
Abstract: The concept of judicial activism, which comes to
the fore in countries that have adopted the constitutional judicial
system, is a multi-dimensional consept and means the positive or
negative oversteppping of jurisdictional limits under constitutional
judicial control. Judicial activism, which has its origins in judicial
practices in the United States, is used by judges, especially in cases
involving race-based discrimination. The Brown I ruling was revolu-
tionary in terms of educational discrimination and school segrega-
tion, a positive manifestation of judicial activism that overthrew the
“separate but equal” doctrine. This Ruling went down in history as
one of the most important rulings in the country’s history because it
contributed to the process of black people being seen as equal in all
social areas, especially in education.
*
Avukat, Yaşar Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Kamu Hukuku Anabi-
lim Dalı Doktora Programı Öğrencisi, fatma@sehrawala.com, ORCID: 0009-0001-
0354-3356, Makalenin Gönderim Tarihi: 27.05.2025, Kabul Tarihi: 01.07.2025
88
